Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie

Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie - dziedziniec

Muzeum Chełmskie w Chełmie to kopalnia wiedzy o historii Chełma i okolic. Mieści się w czterech budynkach – zabytkowych kamieniczkach przy ul. Lubelskiej, dawnej cerkwi unickiej pw. Św. Mikołaja oraz w dawnej drukarni „Zwierciadło”.

Dzieje chełmskiego muzealnictwa sięgają roku 1882, kiedy to zaborca rosyjski powołał do życia Cerkiewno – Archeologiczne Muzeum. Podstawę zbiorów Muzeum stanowiły obrazy, rzeźby, księgi i sprzęt liturgiczny, usunięte przez Rosjan z dawnych cerkwi greckokatolickich w czasie likwidacji Unii w 1875 roku. I wojna światowa położyła kres działalności Muzeum. Bogate zbiory uległy zniszczeniu i rozgrabieniu. Nieliczne ocalałe z pożogi wojennej zabytki trafiły w 1919 roku do Gimnazjum im. S. Czarnieckiego, gdzie ówczesny dyrektor szkoły Wiktor Ambroziewicz zaczął od nowa tworzyć pierwsze w niepodległej Polsce Muzeum Ziemi Chełmskiej. II wojna światowa spowodowała olbrzymie straty zbiorów. Po jej zakończeniu organizowaniem muzeum zajął się Kazimierz Janczykowski, niezapomniany regionalista chełmski. Od roku 1953 zbiory archeologiczne, a od roku 1969 pozostałe zbiory muzeum,przeniesione zostały z liceum im. S. Czarnieckiego do nowo odremontowanego budynku dawnego Kolegium Pijarów przy ulicy Lubelskiej 55. Mieściły się tam działy: archeologiczny , historyczny, sztuki, etnograficzny, przyrodniczy i tzw. Uniwersytet Kultury. W 1972 roku powstała przy Muzeum ,,Galeria 72″, która dała początek zbiorom Działu Sztuki Współczesnej.

W roku 1980 muzeum otrzymało nowy budynek – dawną cerkiew unicką położoną przy ul. Św. Mikołaja. W chwili obecnej mieści się tam Dział Sztuki Dawnej. W połowie lat 80 działy archeologii, historii i przyrody przeniosły się do zespołu zabytkowych XIX wiecznych kamieniczek przy ulicy Lubelskiej 57, gdzie zorganizowano stałe ekspozycje tych działów. W roku 1999 działy: archeologiczny i etnograficzny przeniesiono do odnowionego budynku po dawnej drukarni „Zwierciadło”. Obecne Muzeum Chełmskie zajmuje cztery budynki, w których istnieje 7 działów merytorycznych: archeologii; historii; etnografii; przyrody; oświatowy; sztuki dawnej; sztuki współczesnej oraz biblioteka. Zbiory obejmują ponad 220 tysięcy eksponatów, z których co roku niewielka część prezentowana jest na wystawach. Placówka nasza odgrywa znaczącą rolę w życiu kulturalnym Chełma i regionu. Prowadzi szeroką działalność wystawienniczą, edukacyjną i naukową, starając się w miarę posiadanych możliwości powiększać swoje zbiory poprzez darowizny, badania własne i zakupy. Szczególną uwagą otacza dzieci i młodzież chełmszczyzny, dla których przygotowuje bogatą ofertę lekcji muzealnych, opartych głównie na zbiorach własnych i aktualnych wystawach.

W roku 2005 dokonano zmian organizacyjnych zmniejszając ilość działów merytorycznych z 7 do 3. Obecnie są to: Dział Archeologii i Etnografii; Dział Historii, Przyrody i Edukacji; Dział Sztuki oraz Biblioteka.

Dział historia (ul. Lubelska 57) gromadzi zabytki dotyczące przeszłości Chełma i ziemi chełmskiej od średniowiecza do czasów współczesnych. Są to dokumenty, ogłoszenia, fotografie, dawne pocztówki, prasa, pamiątki osobiste znanych w regionie chełmskim osób.
Do najcenniejszych zabytków należy bogaty zbiór chełmskich ogłoszeń okupacyjnych, a także dokumenty z podpisami królów polskich. Oddzielne miejsce zajmują zbiory militariów, z których najstarsze pochodzą z XIV wieku.
Niezwykle interesujący jest zbiór numizmatów, medali i papierów wartościowych, liczący ponad 12 tysięcy zabytków. Najciekawsze zabytki historyczne prezentowane są na wystawie stałej pt. Dzieje Chełma i regionu 1392-1944 ukazującej dzieje miasta od momentu nadania praw miejskich do zakończenia II wojny światowej.

Dział przyroda (ul. Lubelska 57) gromadzi zabytki związane z geologią, zoologią i botaniką regionu lubelskiego. W zbiorach geologicznych znajdują się minerały oraz skamieniałości głównie z okresu kredowego, którego ślady są szczególnie dobrze czytelne na naszym terenie.
Na uwagę zasługują również zbiory motyli dziennych i nocnych oraz okazy botaniczne, w tej liczbie również rzadki okaz dziewięćsiłu popłocholistnego, którego rezerwat znajduje się na Stawskiej Górze, położonej 10 km od Chełma. Najciekawsze eksponaty prezentowane są na wystawie stałej pt. Osobliwości przyrodnicze Lubelszczyzny.

Muzeum Ziemi Chełmskiej w Chełmie - frontDział edukacja (ul. Lubelska 57) proponuje zajęcia edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży. Organizowane są zajęcia plastyczne, podczas których dzieci zapoznają się z ekspozycjami i bawią się, wykonując prace twórcze: malując, rysując, tworząc naczynia gliniane, tkając, ozdabiając pisanki tradycyjnymi metodami .
Organizowane są spotkania z udziałem pracowników merytorycznych Muzeum Chełmskiego i twórców ludowych (rzeźbiarzy, garncarzy) i artystów chełmskich. Organizowane są wystawy prac dziecięcych powstałych podczas zajęć.
Zapoznanie ze zbiorami, historią miasta, archeologią, sztuką, etnografią regionu poprzez udział w warsztatach plastycznych. Aktywizowanie młodego pokolenia do współpracy z muzeum. Zapewnienie młodzieży ciekawego i bezpiecznego sposobu spędzenia czasu wolnego.
Dział archeologia (ul. Lubelska 56a) gromadzi materiały dokumentujące pradzieje, wczesne i późne średniowiecze Chełma i okolic. W tym celu przeprowadzane są systematycznie prace wykopaliskowe.
Do muzeum trafiają eksponaty pozyskane w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski oraz nadzorów i badań przedinwestycyjnych. W chwili obecnej zbiory osiągnęły stan ponad 200 tysięcy zabytków, reprezentujących różne epoki, okresy i kultury archeologiczne.
Niewielki procent najwcześniejszych zabytków wyeksponowano na stałej wystawie archeologicznej.
Dział etnologia (ul. Lubelska 56a) gromadzi zbiory, które obrazują tradycyjną i współczesną kulturę i sztukę ludową regionu chełmskiego. Dział gromadzi zabytki związane z kulturą materialną , duchową i społeczną Chełma i okolic.
W obrębie kultury materialnej gromadzone są zabytki z takich dziedzin jak: rybołówstwo, rolnictwo, przygotowywanie i przechowywanie pożywienia, obróbka drewna, plecionkarstwo, garncarstwo, kowalstwo, tkactwo, stroje ludowe.
Na szczególną uwagę zasługują wyroby garncarskie z Pawłowa. Gromadzone są również obrazy, rzeźby i wycinanki.
W zbiorach znajdują się także zabytki związane z dorocznymi obrzędami, m.in. Świąt Bożego Narodzenia i Świąt Wielkanocnych. Najciekawsze eksponaty prezentowane są na wystawie stałej pt. . Dzieje tradycyjnej kultury regionu chełmskiego”>Powrót do przeszłości. Dzieje tradycyjnej kultury regionu chełmskiego .
Dział sztuka (ul. Świetego Mikołaja 4) obejmuje Sztukę Dawną oraz Sztukę Współczesną.

Zbiory sztuki dawnej obejmują malarstwo, grafikę, rzeźbę, rzemiosło artystyczne o różnorodnej tematyce: – sztuka sakralna – obejmuje ikony, obrazy olejne, rzeźby od XVII do XIX w., pochodzące głównie ze świątyń ziemi chełmskiej (obrządku rzymskokatolickiego, greckokatolickiego i prawosławnego)., także rzeźby sakralne z kapliczek przydrożnych oraz paramenty liturgiczne.

– polskie malarstwo i grafika XIX i pierwszej polowy XX w. portrety osób związanych z ziemią chełmską, m.in. Poletyłłów, Zajdlerów, Cieszkowskich, Wacława Rzewuskiego, Scholastyki Świrskiej, Wojciecha Węgleńskiego , kolekcję prac Zenona Waśniewskiego, Aleksandra Laszenki, Tadeusza Cieślewskiego (syna). – rzemiosło artystyczne: lampy, zegary, meble, wyroby ze srebra.

Informacje pochodzą ze strony internetowej Muzeum: www.muzeum.chelm.pl.

 

Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie
ul. Lubelska 55
22 – 100 Chełm
woj. lubelskie
tel./fax +48 82 565-26-93; 564-05-70
e-mail: muzeum_chelm@wp.pl; muzeum.chelm@wp.pl

Pierwsze zdjęcie pochodzi ze strony www.museo, drugie – ze strony www.muzeum.chelm.pl.



Zobacz także

1/6

10 miejsc w Trójmieście i okolicach, w których można spotkać zwierzęta

miejsca ze zwierzakami Trójmiasto, atrakcje dla dzieci

10 miejsc w Trójmieście i okolicach, w których można spotkać zwierzęta

zobacz

Wychowujesz młodego miłośnika zwierząt? W takim razie koniecznie musisz być na bieżąco z miejscami gdzie Twój maluch może spotkać czworonogi, skrzydlaki czy cokolwiek uwielbia. Interakcja z zwierzętami jest bardzo ważna w okresie dzieciństwa oraz w późniejszych latach, ale oczywiście nie zawsze jest szansa by dziecko miało styczność z nimi w domu. Bywa też, że te [...]

2/6

10 miejsc we Wrocławiu, gdzie można zobaczyć/spotkać się ze zwierzętami

Miejsca ze zwierzętami we Wrocławiu atrakcje dla dzieci

10 miejsc we Wrocławiu, gdzie można zobaczyć/spotkać się ze zwierzętami

zobacz

Dzieci kochają zwierzęta! Spotkania ze zwierzakami uczą wrażliwości, empatii, śmiałości, poczucia odpowiedzialności i nawiązywania kontaktów, co potem przekłada się i na kontakty z rówieśnikami. Nie w każdym domu mieszka zwierzę i nie wszystkie dzieci mają możliwość codziennych spotkań z nimi. Warto więc zadbać o te kontakty choć od czasu do czasu. Jeśli nie mamy babci [...]

3/6

10 pomysłów na rodzinne wycieczki w okolice Trójmiasta

wycieczki z dziećmi okolice Trójmiasta, rodzinne atrakcje

10 pomysłów na rodzinne wycieczki w okolice Trójmiasta

zobacz

Twoje dziecko bawiło się już w każdym parku rozrywki w całym Trójmieście? Odwiedziło każdy plac zabaw czy boisko? I to już parę razy, a Ty nie wiesz co dalej? Najwyższy czas na wyjazd za miasto. Takie wycieczki są niesamowicie interesujące, często stanowią wspaniałą okazję do odrobiny wytchnienia. No tak, ale przecież praca, szkoła, przedszkole... , [...]

4/6

10 pomysłów na super atrakcje dla dzieci we Wrocławiu

atrakcje dla dzieci we Wrocławiu

10 pomysłów na super atrakcje dla dzieci we Wrocławiu

zobacz

Zastanawiasz się jak zorganizować dziecku czas we Wrocławiu? Jak pobudzić ich wyobraźnię i kreatywność, spędzając czas na jednoczesnej nauce i zabawie? Wrocław to miasto idealne dla dzieci! Oferuje wiele bardzo ciekawych atrakcji zarówno dla najmłodszych, jak i tych trochę starszych. A gdzie udać się z dzieckiem we Wrocławiu oprócz słynnego ogrodu zoologicznego? Zobacz nasze pomysły! [...]

5/6

15 najlepszych placów zabaw w Warszawie

plac zabaw Młociny

15 najlepszych placów zabaw w Warszawie

zobacz

Oto najfajniejsze, naszym zdaniem, place zabaw w Warszawie. Ciekawe czy zgadzacie się z nami i czy znajdziecie na naszej liście swoje ulubione place zabaw.

6/6

15 pomysłów na całodniowe wycieczki w okolicach Wrocławia

Wyjazdy za maisto z dziećmi Wrocław, atrakcje dla dzieci

15 pomysłów na całodniowe wycieczki w okolicach Wrocławia

zobacz

Słoneczna niedziela czy długi weekend w mieście nie nastrajają optymistycznie. Dzieci roznosi energia, a i rodzice chętnie wyrwaliby się z zapachu spalin i hałasu. Krótki wypad w góry czy nad morze brzmi kusząco, ale przecież w poniedziałek trzeba być w pracy, a domowy budżet może nie podołać opłatom za przejazd, hotel i dodatkowe atrakcje. Jaka [...]