menu
×

Katalog Miasta Dzieci • muzea

Dwór Artusa Muzeum Historyczne Miasta Gdańska

Dwór Artusa to jeden z najbardziej reprezentacyjnych zabytków położonych przy tzw. Trakcie Królewskim w Gdańsku. Część traktu stanowi Długi Targ położony nieopodal historycznego portu nad rzeką Motławą, resztę ulica Długa.

W skład obecnego zespołu Dworu Artusa wchodzą następujące obiekty: parter dwóch połączonych kamienic zwanych Starym Domem Ławy, właściwy Dwór Artusa oraz Nowy Dom Ławy.

Początki Dworów Artusa sięgają średniowiecza. Wspólna nazwa dworów pochodzi od imienia legendarnego wodza Celtów Artura (V i VI w. n.e.). Dla ówczesnych ludzi był on wzorem cnót rycerskich a Okrągły Stół, przy którym zasiadał ze swoimi dzielnymi rycerzami, symbolem równości i partnerstwa.

Nazwa budynku „curia regis Artus” czyli „królewski dwór Artusa”, wzniesionego w Gdańsku w latach 1348-1350, pojawiła się pierwszy raz w 1357 r. w miejskim zapisie o czynszu gruntowym. Inny dokument z 1358 r. określa go mianem „curia sancti Georgi” –  „dwór św. Jerzego”, wymieniając przy tym podobne nadbałtyckie dwory w Toruniu, Chełmnie, Elblągu, Braniewie, Królewcu, Rewalu, Rydze i Stralsundzie.

Dwór Artusa wzniosło Bractwo św. Jerzego, które skupiało tzw. junkrów (rycerzy) pochodzących z bogatych rodzin niemieckich. Budynek powstał dzięki ich własnym staraniom oraz finansowaniu. Bractwo od początku starało się zachowywać elitarność, żądało od swych członków szlacheckiego pochodzenia i takie same wymagania stawiało gościom Dworu Artusa.

W Dworze nie brakowało rozrywek, jak np. maskarady, gry zręcznościowe, koncerty, sztuka cyrkowa. W czasie świąt wszyscy zbierali się na uroczysty posiłek. Bractwo św. Jerzego zawsze podkreślało swoją odrębność, krytycznie oceniając obyczaje pozostałych bywalców Dworu, tj. kupców i armatorów.

W kupieckim mieście, jakim wówczas był Gdańsk, decydującą rolę odgrywała zawsze informacja. Dwór był wybornym miejscem jej wymiany. Tu także podawano do wiadomości publicznej zarządzenia władz miejskich. Tym sposobem Dwór Artusa przyjmował z czasem rolę oficjalnego domu kupieckiego.

Pierwsza wielka katastrofa budynku wydarzyła się w latach 1476 i 1477, kiedy spłonął doszczętnie pociągając za sobą liczne ofiary śmiertelne. Rada Miasta doceniając rolę Dworu Artusa w życiu publicznym, podjęła decyzję o odbudowie na koszt miasta. Już 2 grudnia 1481 r. podano w nowym Dworze Artusa pierwsze piwo.

Wówczas tez wpływy Bractwa św. Jerzego zostały niemal zupełnie wyparte, utraciło ono prawo własności Dworu zachowując jedynie honorowe pierwszeństwo w czasie uroczystości. Odtąd zasiadało obok innych użytkowników.

Najistotniejsze zmiany polegały na utworzeniu  kolejnych stowarzyszeń, którzy stali się współgospodarzami tego miejsca. Sformowane w ten sposób nowe bractwa przyjęły wspólną nazwę – ławy Dworu Artusa (ze względu na wspólnie zajmowane miejsca w ławach. Początkowo dobierano się według pochodzenia, zawodu, zainteresowań itp.

Tradycje rodzinnej Nadrenii połączyły członków Bractwa św. Rajnolda (Reinholda), założonego już w 1481 r. Erygowana w 1482 r. Ława Lubecka zrzeszała gdańszczan prowadzących interesy z Lubeką. Stosunki osobistej przyjaźni legły u podstaw sformowanego w 1483 r. Bractwa św. Trzech Króli. Genezy Ławy Malborskiej, powstałej w 1487 r., należy poszukiwać w tradycji stowarzyszeń kombatantów wojny trzynastoletniej, którzy brali udział w oblężeniu Malborka w 1457 r. i 1460 r. Ławę Holenderską, której początki sięgają 1492 r., sformowali kupcy gdańscy i holenderscy handlujący z Niderlandami. Podstawę założenia Bractw Szyprów i Sędziów stanowiła więź zawodowa.

Od 1530 r. Dwór nie był wyłącznie siedzibą Bractw. Stał się miejscem otwartych rozpraw sądowych, które musiały odbywać się w jawnym trybie, a Wielka Hala nadawała się do tego celu znakomicie.

Od lat 20 XVII w. wojny i epidemie pustoszyły miasto zmieniając sposób życia jego mieszkańców. Wraz z wojennym zgiełkiem na zawsze odszedł czas świetności Dworu. Wielokrotnie zamykano go i otwierano z zamiarem powrotu do dawnego przeznaczenia. Okazało się jednak, że stare, dobre obyczaje należały do przeszłości. Rozluźnienie obyczajów po 1631 r. poszło tak daleko, że Rada musiała interweniować. Niektórzy bracia nie tylko w dzień, ale i w nocy bankietowali, grali na bębnach, podnosili krzyki i kłótnie.

Wreszcie 31 października1742 r. Rada podjęła decyzję o przekształceniu Dworu w giełdę. Kupiectwo zyskało niezwykle okazały gmach, Dwór zyskał nową funkcję, stając się ponownie centrum życia kupieckiego. Jednakże poza regularnymi sesjami giełdowymi życie w Wielkiej Hali przeplatało się z uroczystymi wizytami monarchów, znaczącymi wydarzeniami kulturalnymi i spotkaniami międzynarodowymi. Ławy musiały usunąć siedzenia, zachowując jedynie prawa honorowe do swych miejsc. Dzieła sztuki, fundowane przez braci od paru stuleci, zachowano jak mówiono: „ku pamięci sławnej przeszłości”. Ta właśnie pamięć pozwoliła im przetrwać do 1945 r., czyli do największej katastrofy w tysiącletnich dziejach Gdańska.

Aktualnie to wyjątkowe wnętrze oglądamy jako częściową rekonstrukcję. Dotyczy to zarówno architektury jak i wyposażenia. Do wnętrza wróciły zachowane oryginalne zabytki, a brakujące są zastępowane rekonstrukcjami (elementy plastyczne) i wielkoformatowymi wydrukami (obrazy). Mają one dać wyobrażenie, jak wyglądało to wyjątkowe wnętrze w przeszłości. Muzeum nie ustaje w poszukiwaniu zaginionych elementów wyposażenia Dworu Artusa, które, w przypadku znalezienia, wrócą na swoje miejsce. Połączenie oryginału z rekonstrukcją, dążenie do zachowania klimatu wnętrza sprawia, że Dwór króla Artura jest wyjątkową kreacją muzealną.

!!! UWAGA !!! Ponieważ Dwór Artusa obok funkcji muzealnej pełni także funkcje recepcyjne podczas szczególnie istotnych dla miasta, regionu i kraju uroczystości i wydarzeń uprzejmie prosimy przed odwiedzeniem Oddziału upewnić się o jego dostępności (strona internetowa Muzeum lub telefon 58 76 79 180). Za utrudnienia przepraszamy !!!




Adres:

Gdańsk, Długi Targ 43/44



Kontakt:

http://www.mhmg.pl/index.php/oddzial/2/dwor-artusa

Dwór Artusa Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
ZOBACZ TAKŻE:muzeumwarsztaty

sob
03.06.2017
Dzień Dziecka Dwór Artusa
Dzień Dziecka 2017

Dzień Dziecka w Dworze Artusa

Muzeum Historyczne Miasta Gdańska serdecznie zaprasza do wspólnej zabawy podczas festynu rodzinnego z okazji Dnia Dziecka. Wydarzenie odbędzie się w Dworze Artusa 3 czerwca 2017 r. w godzinach od 11.00 do 14.00. Co czeka najmłodszych gdańszczan w miejskim muzeum? Będzie teatralnie, po piracku i… z sercem.

Więcej
nd-sob
23.10-12.11.2016
warsztaty dla maluszków w muzeum
Warsztaty i zajęcia

Maluszki w Muzeum

Serdecznie zapraszamy do udziału w programie edukacyjnym Maluszki w Muzeum wszystkie dzieci w wieku 1- 3 lat ! Warsztaty utworzone zostały z myślą o dzieciach, które na co dzień pozostają w domu z rodzicem lub opiekunem (grupy zorganizowane zapraszamy na lekcje muzealne). Dzieci już od pierwszych chwil życia potrzebują pozytywnych bodźców aby się prawidłowo rozwijać. […]

Więcej
czw
26.02.2015
Dzień Spania w Miejscach Publicznych w MHMG
Inne

Dzień Spania w Miejscach Publicznych w MHMG

Po raz drugi zapraszamy do wspólnej drzemki w ramach Dnia Spania w Miejscach Publicznych 26 lutego w Muzeum Historycznym Miasta Gdańska!

W tym roku w Dworze Artusa spróbujemy wspólnymi siłami pomóc zmęczonemu rycerzowi spokojnie zasnąć… Zapraszamy wszystkich chętnych do zabawy oraz snu o godzinie 10.00!

Więcej
sob-nd
17.01-15.02.2015
Historyczne ferie w MHMG
Inne

Historyczne ferie w MHMG

Zapraszamy grupy przedszkolne, szkolne i półkolonijne do Muzeum Historycznego Miasta Gdańska na wyjątkowe „Historyczne Ferie”. Czeka na Was moc atrakcji: zwiedzanie połączone z zabawą, podczas której przybliżymy historię i kulturę XVIII-wiecznego Gdańska. Koszt udziału w zajęciach wynosi 8zł od dziecka. Zapisy na zajęcia wyłącznie telefonicznie pod numerami:

Więcej
sob
24.05.2014
Sowota w MHMG
Inne

Sowota w MHMG

Muzeum Historyczne Miasta Gdańska serdecznie zaprasza na „SOWOTĘ”, czyli rodzinne spotkanie w Muzeum. Zapraszamy na interaktywne zajęcia dla rodzin, które odbywają się podczas weekendów w Oddziałach Muzeum Historycznego Miasta Gdańska. Jest to doskonała okazja do spędzenia czasu z dziećmi w ciekawy sposób, któremu towarzyszy poznanie niezwykłej historii Gdańska.

Więcej
sob
17.03.2012
Bywalcy Dworu Artusa
Inne

Bywalcy Dworu Artusa

Muzeum Historyczne Miasta Gdańska zaprasza
na SOWOTĘ „Bywalcy Dworu Artusa”,
która odbędzie się 17 marca 2012 roku
w Dworze Artusa o godz. 10.00.
Zajęcia przeznaczone są dla dzieci niewidomych i niedowidzących.

Więcej
sob
31.12.2011
Życzenia noworoczne prosto z kosmosu
Inne

Życzenia noworoczne prosto z kosmosu

Połączymy się i porozmawiamy z astronautami, którzy przebywają na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej: 31.12.2011 r., godz. 15
Dwór Artusa – Gdańsk. Zapytamy o to, co widać na Ziemi z kosmosu, czy na Stacji Kosmicznej obchodzi się święta oraz czy bycie astronautą to spełnienie marzeń każdego chłopca?

Więcej
śr-nd
03.08-28.08.2011
wystawa w Muzeum Historycznym Gdańśka
Inne

wystawa w Muzeum Historycznym Gdańśka

Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
oraz Gdański Oddział Okręgowy Narodowego Banku Polskiego
serdecznie zapraszają
na wystawę numizmatyczną.
Ekspozycja prezentowana będzie
od 2 do 28 sierpnia 2011r.
w Dworze Artusa oraz Domu Uphagena.

Więcej

Zajęcia i miejsca

Wybierz miasto
Dołącz do katalogu