Ochrona środowiska


Puchacz. Ciekawostki o polskich ptakach

Odkąd są sowy na świecie, możemy się jedynie cieszyć, że nie jesteśmy myszą. Poza wyjątkami sowy na całym świecie pasjami zajadają się gryzoniami. Do tego stopnia, że tzw. mysie lata stają się jednocześnie sowimi latami. Polega to na tym, że średnio co 5-7 lat w różnych regionach świata, myszy i ich krewniacy mnożą się jeszcze chętniej i intensywniej niż zwykle. Sowy, w odpowiedzi na taki urodzaj, znoszą znacznie więcej jaj i wychowują więcej młodych.

Remiz. Ciekawostki o polskich ptakach

Ptak wielkości wróbla w masce Zorro – to musi być Remiz.
Zwykle zobaczymy go, gdy pracowicie buduje swoje charakterystyczne gniazdo bezpiecznie zwisające z cienkiej gałęzi najczęściej wprost nad wodą. Ukończone gniazdo ma kształt rękawicy bokserskiej z przyciętym kciukiem.

Rudzik. Ciekawostki o polskich ptakach

Od wczesnej wiosny do lata, często też jesienią, a tu i ówdzie nawet ciepłą zimą – gdzieś spośród krzaka dochodzi nas jakże słodka i miła dla ucha melodia. To Rudzik śpiewa. Pewnie nie tak szeroko i aksamitnie jak wczesno-wiosenny Kos. Ani też tak spektakularnie jak majowy Słowik. Bo o ile ci ostatni śpiewają jakby dla świata – Rudzik – bardziej dla siebie.

Rybołów. Ciekawostki o polskich ptakach

Kiedyś ulubiony ptak bogini Ateny. Dzisiaj – pechowiec!
I tylko dlatego, że tak jak my – lubi ryby. A z takim imieniem nie ma szans, aby ukryć się przed naszą zachłannością i okrucieństwem. W końcu jeżeli ktoś nazywa się Rybołów,
to każdy wie, co ten ktoś robi… Zjada ryby, które, z naszego punktu widzenia,
tylko my mamy prawo zjadać.

Dlatego… my zabijamy Rybołowy. A w każdym razie niektórzy z nas.

Rycyk. Ciekawostki o polskich ptakach

Sam woła swoje imię. Głośno i po wielokroć: rycykrycykryck…

A tam, gdzie wołają (się) Rycyki, tam chcą też mieszkać inni. Każdy chciałby mieć Rycyka za sąsiada – szczególnie, gdy czas założyć gniazdo i wychować młode.

Sierpówka. Ciekawostki o polskich ptakach

Albo Synogarlica Turecka.

Branżowi puryści upierają się aby, zgodnie z ostatnimi wytycznymi, tego dobrze nam wszystkim znanego gołębia nazywać Sierpówką. Szkoda – bo za jego wcześniejszą nazwą ukrywa się wielka historia. Nikt też nie wie, dlaczego ta historia w ogóle się wydarzyła. A było to tak…

Sokół Wędrowny. Ciekawostki o polskich ptakach

Panie i Panowie, Dziewczyny i Chłopaki! Przed Wami najszybsza istota na Ziemi!

Gdy namierzy swoją ofiarę, wzlatuje wysoko ponad nią – i spada z szybkością ok. 180 km/h. Przeważnie. Ale jeśli trzeba – będzie pikować z prędkością 322 km/h. W każdym razie taką prędkość do tej pory oficjalnie zarejestrowano. Prędkość, z jaką uderza w swoją zdobycz, to około 100 m/s. Z taką prędkością świszczą kule rewolwerowe!

Sroka. Ciekawostki o polskich ptakach

Niegdysiejsze Sroki ukrywały się w śródpolnych zakrzaczeniach – byleby z daleka od ludzi. Wcale jednak nie uchroniło to ich przed zbiorową niechęcią i prześladowaniami.

Być może nie mając nic do stracenia, kolejne srocze pokolenia podjęły niezwykłą decyzję, dobrze znaną żołnierzom na polu walki: przed ostrzałem artyleryjskim uciekać trzeba w kierunku wroga. I tak oto, Sroki gromadnie porzuciły remizy i leniwe sioła, aby zamieszkać w miastach i miasteczkach.

Szczudłak. Ciekawostki o polskich ptakach

Prawdziwy ptak! Zachwyca i wprawia w zdumienie – jak to tylko ptaki potrafią.

Zaledwie 3 kolory, na nich kilka odcieni, do tego ta jedyna w swoim rodzaju forma i jakby niemożliwe proporcje – a przed nami kolejne Dzieło Sztuki Życia – Szczudłak.

Szpak. Ciekawostki o polskich ptakach

Szpak jaki jest, każdy widzi. Oczywiście, jeśli patrzy.

A kiedy już da sobie szansę, to ze zdziwieniem odkryje jak kolorowy jest czarny Szpak. Wiosną jego pióra mienią się wszystkimi barwami tęczy. Lśniące, szykowne, elegancko zmierzwione – upstrzone wyrafinowanym, beżowo-brązowym kreskowaniem. Od brokatowej sukni, wyraźnie odcinają się jego ciemnoczerwone nogi.

Wilga. Ciekawostki o polskich ptakach

Ptak najczęściej słyszany w naszej telewizji. W dawnych produkcjach żadna scena z umajonym lasem nie mogła wybrzmieć bez śpiewu Wilgi w tle: “Czarne chmury”, “Podróż za jeden uśmiech” czy “Daleko od szosy”… Jej głos towarzyszył Zbyszkowi z Bogdańca, Panu Wołodyjowskiemu oraz Czterem Pancernym (i Szarikowi) – oczywiście w tych nielicznych momentach, gdy akurat mieli przerwę w walce z wrogiem.

Wodnik. Ciekawostki o polskich ptakach

Diabełek i dwa diablątka. Głęboko czarny kolor ich puchu dobrze wpisuje się w dawne gusła i legendy.

Na szczęście dla Wodników czas prześladowań już minął. Pozostał tylko głos… Tak samo straszny jak wieki temu – jakby ryczenie, kwiczenie i chrząkanie prosiaka dochodzące gdzieś znad stawu lub rzeki.

Wróbel. Ciekawostki o polskich ptakach

Na początku był… Wróbel!

Z archiwistycznego punktu widzenia niemal dosłownie. Był bowiem jednym z pierwszych, których Mistrz Linneusz, ojciec systematyki, metodycznie opisał i którem nadał tzw. nazwę gatunkową. A był to rok 1758. Początkowo nazwa ta brzmiała Fringilla domestica, ale bardzo szybko przemianowano ją na Passer domesticus. I słusznie! Bo Passer po łacinie oznacza małego, aktywnego ptaszka. Domesticus – po prostu domowy. I tak już zostało – praktycznie we wszystkich językach.

Zimorodek. Ciekawostki o polskich ptakach

Jeden z tych ptaków, o którym prawie każdy słyszał – ale tylko nieliczni widzieli. Za to, jeśli już ktoś miał szczęście zobaczyć Zimorodka, na pewno zapamięta ten moment.

Nie więcej – ułamki sekundy!

Maleńki, osłupiająco szybki. Szmaragdowo-lazurowy. Oślepia eksplozją kolorów.

Żołna. Ciekawostki o polskich ptakach

Żołna to pewnie nasz najbardziej kolorowy ptak. W rywalizacji na kolory mogłyby z nią konkurować jedynie niektóre kaczory i Kraski.

Lubi słońce i owady – najbardziej błonkówki, a więc pszczoły, trzmiele, osy i im podobne. Za nimi uwija się w powietrzu z iście akrobatyczną zręcznością.

Żuraw. Ciekawostki o polskich ptakach

Dawniej oficjalnie nazwany popielatym.

Najlepszy dowód na to, że szary jest elegancki – a w tym przypadku jeszcze piękny.
Ptak, dla którego najważniejsza jest forma. Życie wypełniają mu rytuały i bale.
A do tego jak się rusza, jak tańczy! I te okrzyki i trąbienia – znane jako klangor.

Cyraneczka. Ciekawostki o polskich ptakach

Kaczor, a właściwie kaczorek, w szacie godowej to prawdziwy klejnot pośród bagien. Gdy jest ich więcej, to już cała kolia. Razem z kaczorami innych gatunków – prawdziwy skarbiec. Niczym nie okiełznana feeria kolorów i kształtów. Najbardziej ekstrawaganckie połączenia i dodatki uchodzą bezkarnie na rajskim stawie.

Cietrzew. Ciekawostki o polskich ptakach

Oni – prawdziwe przystojniaki. Praktycznie granatowi! Do tego trochę perlistej bieli pod lirą i dwie czerwone róże na głowie. Szokuje? Natura nie zna granic!

One – w złotawych beżach, brązach, szarościach. Zroszone czernią i bielą. Na głowie zaledwie różyczki. Subtelnie piękne.

Błotniak Stawowy. Ciekawostki o polskich ptakach

Charakterystyczna, elegancka sylwetka w kształcie spłaszczonej litery V. Jakby wiatrem kołysana – wolno i lekko unosi się tuż nad trzcinowiskiem lub bagienną łąką.
Ostatnio, gdy o bagienne krajobrazy coraz trudniej, taki widok możemy zobaczyć nawet nad rozległymi polami…
To Błotniaki Stawowe wypatrują gryzoni i innej drobnej zdobyczy.
Drapieżniki, które, jak sama nazwa wskazuje, upodobały sobie błota i mokradła.

Bąk. Ciekawostki o polskich ptakach

Ptak, którego całym światem jest trzcinowisko.
Jedynym życiowym celem – pozostać w ukryciu trzcinowiska.
On sam wygląda jak trzcina.

Zobaczyć go możemy tylko wtedy, gdy się porusza. Gdy się zatrzyma – to tak, jakby się rozpłynął. Naturalnie – w trzcinie!

Batalion. Ciekawostki o polskich ptakach

Ptak, którego wyprzedza jego własna legenda.

Może dlatego ludzie, którzy widzą Bataliony po raz pierwszy, mówią, że spodziewali się czegoś… większego.

Tymczasem Batalion jest średnio niewiele większy od Szpaka.
Chociaż długie nogi, szyja i wspaniałe godowe kryzy samców powodują, że ptaki te prezentują się niezwykle okazale.

Oko w oko z niedźwiedziem brunatnym

Niedźwiedź brunatny nie jest misiem do przytulania, zaś od naszego zachowania na szlaku zależy przetrwanie tego gatunku w naszym kraju – przypomina WWF Polska. Fundacja we współpracy z polskimi parkami narodowymi i PTTK, prowadzi pod hasłem “nie mów do mnie misiu!” wakacyjną akcję edukacyjną skierowaną do turystów.

Świat drapieżników z równin

Czy drapieżniki są okrutne? Lew rzuca się na antylopę, a rybołów na rybę, z tych samych powodów, z jakich flaming odcedza drobne organizmy wodne, a chrząszcz zjada liście. Każde zwierzę musi zdobywać pożywienie, a może robić tylko tak, jak potrafi. Zwierzęta w swoich rolach drapieżnika albo ofiary nie są dobre ani złe, łagodne ani okrutne. Żyją zgodnie z prawami natury.

Cud zapylania

Wiosną i latem nasze ogrody zamieniają się w miejsca pełne pięknych barw, zapachów i… ciężko pracujących owadów. Rzadko zastanawiamy się co one właściwie na naszej działce robią i na czym ich praca polega.

Bajeczne paprocie w naszym ogrodzie

Wielu osobom paprocie kojarzą się głównie z ozdobnymi gałązkami wplatanymi w wiązanki ciętych kwiatów. Zaliczyliby do nich jedynie rośliny o misternie podzielonych liściach spotykane w wilgotnych, ciemnych lasach.