Zmiana jest istotna także dla rodziców. Do tej pory zasady dotyczące telefonów mogły znacznie różnić się pomiędzy szkołami. Teraz w podstawówkach sam zakaz korzystania wynika z przepisów, natomiast szkoła ustala wiele kwestii organizacyjnych. Warto więc wiedzieć, co dokładnie oznacza „zakaz korzystania”, jakie są wyjątki i czy dziecko w ogóle może zabrać telefon ze sobą.
Czy dziecko może przynieść telefon do szkoły?
Tak. Nowe przepisy nie wprowadzają zakazu przynoszenia telefonu do szkoły. Zakazane jest korzystanie z niego w czasie pobytu w szkole podstawowej. To ważne rozróżnienie szczególnie dla rodziców dzieci, które samodzielnie dojeżdżają do szkoły albo po lekcjach wracają bez opieki.
Przepisy obejmują przy tym nie tylko smartfony. Mowa o telefonach oraz innych urządzeniach elektronicznych umożliwiających komunikowanie się na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. W praktyce zasady mogą więc dotyczyć również niektórych smartwatchy i innych urządzeń o podobnych funkcjach.
A co z telefonem podczas przerwy?
W szkole podstawowej zakaz obowiązuje podczas całego pobytu ucznia na jej terenie, a więc nie kończy się wraz z dzwonkiem na przerwę. Dziecko nie może wyciągnąć telefonu pomiędzy lekcjami tylko dlatego, że akurat nie odbywają się zajęcia.
Zakaz obejmuje również zajęcia edukacyjne organizowane poza terenem szkoły. Nie oznacza to jednak, że identyczne zasady obowiązują podczas każdej szkolnej wycieczki. Warunki korzystania z urządzeń na wycieczkach mają być określone w statucie danej szkoły. Gov.pl
To jeden z powodów, dla których rodzice nadal powinni zapoznać się ze szkolnym statutem. Ustawa ustala podstawową zasadę, ale nie rozstrzyga jednakowo wszystkich sytuacji, które pojawiają się w szkolnej codzienności.
Czy szkoła może kazać uczniom odkładać telefony?
Może zorganizować miejsce lub miejsca, w których urządzenia będą przechowywane. Jeśli szkoła zdecyduje się na takie rozwiązanie, uczniowie mogą zostać zobowiązani do odkładania tam telefonów i innych objętych przepisami urządzeń.
Nie oznacza to jednak, że każda szkoła w Polsce musi od września zbierać telefony rano i oddawać je po ostatniej lekcji. Sposób organizacji przechowywania pozostawiono szkołom. Szczegółowe rozwiązania mają być ustalane w porozumieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zasięgnięciu opinii uczniów. Przepisy wskazują również na konieczność poszanowania prawa ucznia do prywatności.
Dlatego w jednej szkole telefon może przez cały dzień pozostawać wyłączony w plecaku, a w innej mogą funkcjonować specjalnie przygotowane miejsca do jego odkładania.
Kiedy dziecko może jednak skorzystać z telefonu?
Zakaz nie jest bezwzględny. Ustawa przewiduje konkretne wyjątki.
Za zgodą nauczyciela urządzenie może zostać wykorzystane podczas nauki lub sprawdzania wiedzy. Nauczyciel może również pozwolić uczniowi skontaktować się z rodzicem w nagłej sytuacji. Osobny wyjątek dotyczy zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.
Przewidziano także możliwość uzyskania okresowej zgody dyrektora na korzystanie z urządzenia ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby ucznia. Nie należy więc zakładać, że każde dziecko w każdej sytuacji podlega dokładnie takim samym ograniczeniom.
Co zrobić, jeśli rodzic pilnie musi skontaktować się z dzieckiem?
To jedna z najbardziej praktycznych kwestii związanych z nowymi przepisami. Sam fakt, że dziecko ma telefon w plecaku, nie oznacza, że rodzic może oczekiwać, że podczas lekcji czy przerwy odbierze połączenie albo przeczyta wiadomość.
W nagłej sytuacji uczeń może skorzystać z telefonu za zgodą nauczyciela, aby skontaktować się z rodzicem. Warto jednak sprawdzić również, jaki sposób kontaktu przewidziała konkretna szkoła. Dobrze, żeby zarówno rodzic, jak i dziecko wiedzieli wcześniej, co zrobić, gdy wydarzy się coś pilnego.
Zmienia to trochę przyzwyczajenia rodzin, które dotąd kontaktowały się w ciągu dnia wiadomościami typu „lekcje kończą się wcześniej”, „poczekaj przed szkołą” czy „po lekcjach idź do babci”. Przy nowych zasadach nie należy zakładać, że dziecko przeczyta taką wiadomość podczas przerwy.
Co grozi uczniowi za korzystanie z telefonu?
Ustawa nie wprowadza jednej ogólnopolskiej „kary za telefon”. W przypadku naruszenia zakazu szkoła stosuje środki przewidziane w przepisach oraz swoim statucie.
Mogą to być działania wychowawcze, na przykład upomnienie lub kontrakt wychowawczy, a także kary przewidziane w statucie szkoły czy obniżenie oceny zachowania.
Dlatego również w tej kwestii warto sprawdzić zasady obowiązujące w konkretnej placówce zamiast opierać się na tym, jak problem rozwiązuje szkoła znajomych czy szkoła rodzeństwa.
A co z liceum i technikum?
Tutaj sytuacja wygląda inaczej. Ustawa nie wprowadziła takiego samego ogólnokrajowego zakazu jak w szkołach podstawowych. Szkoła ponadpodstawowa może w swoim statucie wprowadzić zakaz korzystania z urządzeń albo określić inne warunki ich używania.
W praktyce oznacza to, że licealista w jednej szkole może mieć inne zasady niż jego kolega uczący się w innej placówce. Rodzice starszych uczniów powinni więc przede wszystkim sprawdzić aktualny statut swojej szkoły.
Czy wszystkie szkoły mają już gotowe nowe zasady?
Niekoniecznie. Choć ustawa obowiązuje od 1 września 2026 roku, szkoły otrzymały czas do 31 grudnia 2026 roku na dostosowanie swoich statutów. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało osobne przewodniki dla przedszkoli, szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych, które mają pomóc placówkom we wdrożeniu zmian.
Jesienią 2026 roku może więc trwać jeszcze porządkowanie szczegółowych zasad dotyczących między innymi przechowywania urządzeń, korzystania z nich podczas wycieczek czy rozwiązań przyjętych w szkołach ponadpodstawowych.
Co rodzic powinien sprawdzić w swojej szkole?
Najważniejsze jest rozdzielenie dwóch rzeczy. Ustawa określa podstawowe zasady, ale część praktycznych rozwiązań nadal zależy od konkretnej placówki.
Warto sprawdzić, gdzie dziecko ma przechowywać telefon, jakie urządzenia obejmują szkolne zasady, jak wygląda korzystanie z nich podczas wycieczek, w jaki sposób rodzic może pilnie skontaktować się z dzieckiem oraz jakie konsekwencje przewiduje statut za złamanie zasad.
Dobrze też porozmawiać o zmianie z samym dzieckiem. Szczególnie jeśli wcześniej miało zwyczaj sprawdzania telefonu podczas każdej przerwy, nowe przepisy oznaczają rzeczywistą zmianę codziennego funkcjonowania w szkole.
Telefon nadal może pojechać z dzieckiem do szkoły i przydać się po zakończeniu zajęć. Od września 2026 roku w szkole podstawowej nie jest jednak urządzeniem, z którego uczeń może swobodnie korzystać wtedy, kiedy ma na to ochotę. I właśnie ta różnica jest najważniejszą informacją, którą warto zapamiętać.
