Ponad 2,3 mln osób zaszczepiło się przeciw grypie w sezonie 2025/2026, co oznacza wzrost o 28% w porównaniu z poprzednim sezonem. Był to również pierwszy sezon, w którym pełną refundacją objęto szczepienia przeciw RSV dla osób po 65. roku życia oraz kobiet w ciąży. Mimo rosnącego zainteresowania szczepieniami osoby najbardziej narażone na ciężki przebieg zakażeń nadal zbyt rzadko korzystają z profilaktyki.
Szczepienia w aptekach Dr. Max – jedna wizyta, kilka szczepień, opieka przeszkolonego farmaceuty
W ostatnim sezonie infekcyjnym w aptekach wykonano ponad 1,1 mln szczepień. To efekt zmian wprowadzonych w 2025 roku, które skróciły drogę pacjenta do szczepienia z kilku wizyt do jednej.
Bezpłatny mini-kurs e-mailowy · 5 dni
Krzyczę, chociaż kocham.
5 lekcji, które pomogą Ci zrozumieć, skąd biorą się Twoje reakcje wobec dziecka — i co możesz z nimi zrobić.
Zapisz się za darmo →
Wszystko podczas jednej wizyty. Cała ścieżka pacjenta związana ze szczepieniem realizowana jest zazwyczaj podczas jednej wizyty – od wypełnienia kwestionariusza i wywiadu zdrowotnego, przez kwalifikację do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej i zakup szczepionki, aż po wykonanie szczepienia, wpis do elektronicznej karty szczepień oraz krótką obserwację po szczepieniu.
Kilka szczepień za jednym razem. Szczepienia przeciw grypie, RSV i pneumokokom można wykonać podczas jednej wizyty – to tzw. koadministracja, czyli jednoczesne podanie kilku szczepionek. Takie postępowanie jest uznawane za bezpieczne i skuteczne, a dla pacjenta oznacza szybsze uzyskanie szerokiej ochrony przed sezonem infekcyjnym.
Bezpieczeństwo na każdym etapie. Szczepienia wykonują wyłącznie farmaceuci przeszkoleni w kwalifikacji i podawaniu szczepionek. Obowiązują wymogi sanitarne i zasady łańcucha chłodniczego, czyli przechowywania preparatu w stałej, kontrolowanej temperaturze – to warunek zachowania jego skuteczności. Farmaceuci znają też procedury reagowania na niepożądane odczyny poszczepienne (NOP), więc pacjent jest pod opieką osoby przygotowanej na każdy scenariusz.
Zasady refundacji szczepień
| Szczepienie przecw grypie | Szczepienie przeciw RSV | Szczepienie przeciw pneumokokom | |
| Pełna refundacja 100% (bezpłatna szczepionka) | osoby od 65. roku życia | osoby od 65. roku życia | osoby po 65. roku życia z co najmniej jednym czynnikiem ryzyka chorób pneumokokowych — PCV13 (Prevenar 13) |
| Refundacja szczepionki 50% | pacjenci w wieku 18–64 lat | pacjenci w wieku 60–64 lat | N/D |
| Kobiety w ciąży | mogą zaszczepić się w aptece; receptę z uprawnieniem „C” wystawia lekarz | pełna refundacja od 1 kwietnia 2025 r.; szczepienie rekomendowane między 24. a 36. tygodniem ciąży; receptę z uprawnieniem „C” wystawia lekarz | brak refundacji |
| Koszt usługi szczepienia w aptece | bezpłatna | bezpłatna | bezpłatna |
Dowiedz się więcej o szczepieniach sezonowych na grypę, RSV i pneumokoki w aptekach Dr. Max.
Grypa – szczepienie, które warto powtarzać co sezon
Grypa wraca każdej jesieni i zimy, a najmocniej odczuwają ją seniorzy – w sezonie 2024/2025 z jej powodu do szpitali w Polsce trafiło około 25 tys. osób, głównie pacjentów po 60. roku życia. Jednocześnie jest to jedna z tych chorób, przed którymi można się skutecznie zabezpieczyć.
Osobom po 60. roku życia polscy eksperci zalecają w pierwszej kolejności szczepionkę wysokodawkową – zawierającą więcej antygenu, czyli substancji „uczącej” układ odpornościowy rozpoznawać wirusa. Z wiekiem odporność reaguje słabiej, dlatego mocniejszy bodziec przynosi lepszy efekt: w badaniach jej zastosowanie wiązało się z około 64% mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu grypy lub zapalenia płuc niż szczepionki standardowej.
Szczepienie przeciw grypie powtarza się przed każdym sezonem – wirus co roku nieco się zmienia, a odporność po szczepieniu z czasem słabnie. Regularne szczepienie jest więc najprostszym sposobem, by utrzymać ochronę na wysokim poziomie. Program Szczepień Ochronnych zaleca je również kobietom w ciąży, u których grypa częściej przebiega ciężej i zwiększa ryzyko powikłań.
RSV – ochrona dla seniorów i dla najmłodszych
RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy, przez lata kojarzył się głównie z infekcjami u dzieci. Dziś wiadomo, że jest też jedną z częstszych przyczyn poważnych zakażeń dolnych dróg oddechowych – czyli oskrzeli i płuc – u osób starszych oraz przewlekle chorych. U seniorów leczenie szpitalne z powodu RSV trwa średnio około 8 dni, wobec około 5 dni przy grypie, dlatego szczepienie przeciw RSV stanowi ważny element profilaktyki osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi.
Szczególnie dużo do zyskania mają kobiety w ciąży. Od 1 kwietnia 2025 r. szczepionka Abrysvo jest dla nich w pełni refundowana, a zalecany moment podania to okres między 24. a 36. tygodniem ciąży. Jedna dawka pozwala przekazać dziecku przeciwciała jeszcze przed narodzeniem: ryzyko ciężkiego zakażenia dolnych dróg oddechowych spada u niemowlęcia o ponad 80% w pierwszych 3 miesiącach życia i o 69,4% w pierwszym półroczu. W pierwszych 12 miesiącach obowiązywania refundacji skorzystało z niej około 40% uprawnionych pacjentek.
Szczepienie działa też szerzej: osoba zaszczepiona rzadziej przenosi wirusa na bliskich, tworząc wokół nich tzw. ochronę kokonową
Pneumokoki – jedna dawka, długotrwała ochrona
Pneumokoki to bakterie odpowiedzialne m.in. za zapalenie płuc. W Polsce wywołują około 30–50% przypadków zapalenia płuc nabytego poza szpitalem, czyli tego, którym zarażamy się w codziennym życiu. Zakażenia występują we wszystkich grupach wiekowych, ale najbardziej narażone są dzieci do 5. roku życia oraz osoby po 50. roku życia.
Największą zaletą tego szczepienia jest prostota: u większości dorosłych wystarcza 1 lub 2 dawki, zapewniająca długotrwałą ochronę – nie trzeba jej powtarzać co sezon. W 2025 roku przeciw pneumokokom zaszczepiło się w Polsce ponad 200 tys. dorosłych. Eksperci OPZCI rekomendują u dorosłych koadministrację, czyli podanie szczepionek przeciw pneumokokom, grypie i RSV w czasie jednej wizyty, o ile istnieją odpowiednie wskazania medyczne. To bezpieczna i skuteczna metoda ochrony przed zakażeniami układu oddechowego, która oszczędza czas i kolejne dojazdy.
Realną barierą bywa cena: w badaniu Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym” 88% seniorów zadeklarowało, że zaszczepiłoby się przeciw pneumokokom, gdyby szczepienie było w pełni bezpłatne.
„Wiek i choroby przewlekłe znacząco zwiększają ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń wywołanych przez RSV, wirusa grypy i pneumokoki oraz związanych z nimi hospitalizacji i powikłań. Osoby po 65. roku życia mogą w aptekach skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciw RSV i grypie, a dzięki możliwości koadministracji podczas jednej wizyty otrzymać szczepienia przeciw grypie, RSV i pneumokokom, co pozwala szybciej uzyskać szeroką ochronę.” – wskazuje mgr farm. Agnieszka Malissa, Manager ds. Usług Farmaceutycznych Dr.Max, członkini Polskiego Towarzystwa Wakcynologii.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest RSV i przed czym chroni szczepienie?
RSV (syncytialny wirus oddechowy) to powszechny wirus wywołujący zakażenia dróg oddechowych i płuc u dzieci i osób starszych. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub kontaktową. Szczepienie chroni przed ciężkim przebiegiem zakażenia, hospitalizacją oraz groźnymi powikłaniami.
Kiedy zaszczepić się na RSV w ciąży?
Szczepienie przeciw RSV jest zalecane między 24. a 36. tygodniem ciąży, przy czym towarzystwa naukowe rekomendują podanie go między 32. a 36. tygodniem ciąży, w celu profilaktyki biernej choroby dolnych dróg oddechowych wywołanej przez RSV u niemowląt.
Ile dawek szczepionki na pneumokoki potrzebuje dorosły i jak długo działa?
Liczba dawek szczepionki przeciw pneumokokom u dorosłych zależy od wieku, stanu zdrowia, grupy ryzyka, historii wcześniejszych szczepień oraz rodzaju preparatu. U większości osób wystarcza jedna lub dwie dawki, zapewniające wieloletnią ochronę.
Czy można przyjąć kilka szczepień naraz (grypa + RSV + pneumokoki)?
Tak, możliwa jest koadministracja szczepionki przeciw RSV, grypie i pneumokokom. Ich jednoczesne podanie jest bezpieczne i skuteczne.
Źródła:
Antczak, A., & Tworek, D. (2020). Zapalenia płuc u dorosłych. Termedia.
Begley, K. M., Monto, A. S., Lamerato, L. E., Malani, A. N., Lauring, A. S., Talbot, H. K., Gaglani, M., McNeal, T., Silveira, F. P., Zimmerman, R. K., Middleton, D. B., Ghamande, S., Murthy, K., Kim, L., Ferdinands, J. M., Patel, M. M., & Martin, E. T. (2023). Prevalence and clinical outcomes of respiratory syncytial virus vs influenza in adults hospitalized with acute respiratory illness from a prospective multicenter study. Clinical Infectious Diseases, 76(11), 1980–1988. https://doi.org/10.1093/cid/ciad031
Główny Inspektorat Sanitarny. (b.d.-a). Grypa – sytuacja epidemiologiczna w sezonie 2024/2025. https://www.gov.pl/web/gis
Główny Inspektorat Sanitarny. (b.d.-b). Jesień bez infekcji. https://www.gov.pl/web/gis/jesien-bez-infekcji
Kampmann, B., Madhi, S. A., Munjal, I., Simões, E. A. F., Pahud, B. A., Llapur, C., Baker, J., Pérez Marc, G., Radley, D., Shittu, E., Glanternik, J., Snaggs, H., Baber, J., Zachariah, P., Barnabas, S. L., Fausett, M., Adam, T., Perreras, N., Van Houten, M. A., … Gurtman, A. (2023). Bivalent prefusion F vaccine in pregnancy to prevent RSV illness in infants. The New England Journal of Medicine, 388(16), 1451–1464. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2216480
Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym”. (b.d.). Bariery w szczepieniach seniorów – wyniki badania. https://niesamodzielnym.pl/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=2767&cntnt01origid=1
Komisja Europejska. (2023). Abrysvo: Charakterystyka produktu leczniczego [Aneks I]. Rejestr wspólnotowy produktów leczniczych. https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/2023/20230823160227/anx_160227_pl.pdf
Naczelna Izba Aptekarska. (b.d.). Dane o szczepieniach wykonanych w aptekach ogólnodostępnych [źródło do uzupełnienia – w materiale eksperckim nie podano tytułu dokumentu ani adresu URL].
Nitsch-Osuch, A., Jankowski, P., Kokoszka-Paszkot, J., Kuchar, E., Mastalerz-Migas, A., Mitkowski, P., Wysocki, J., Zmysłowska, A., & Antczak, A. (2024). W stronę lepszej ochrony przed grypą osób starszych. Polskie rekomendacje dotyczące wysokodawkowej szczepionki przeciw grypie. Lekarz POZ, 10(2), 77–87.
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (b.d.-a). Dwa filary profilaktyki RSV. Czy jest szansa na kompleksową ochronę dla niemowląt? https://opzci.pl/dwa-filary-profilaktyki-rsv-czy-jest-szansa-na-kompleksowa-ochrone-dla-niemowlat/
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (b.d.-b). Najlepszy moment na zabezpieczenie siebie i bliskich przed sezonem. https://opzci.pl/najlepszy-moment-na-zabezpieczenie-siebie-i-bliskich-przed-sezonem/
Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (2026). Czy sezon infekcyjny 2025/2026 był dla Polski przełomem w ochronie przed chorobami układu oddechowego? https://opzci.pl/czy-sezon-infekcyjny-2025-2026-byl-dla-polski-przelomem-w-ochronie-przed-chorobami-ukladu-oddechowego/
Shoar, S., & Musher, D. M. (2020). Etiology of community-acquired pneumonia in adults: A systematic review. Pneumonia, 12, 11. https://doi.org/10.1186/s41479-020-00074-3
Artykuł sponsorowany
