Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

📅 środa 17.05.2023 do czwartek 01.06.2023
Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?
Życie to nie bajka? Możliwe, ale to wcale nie znaczy, że bajka nie może nas niczego o życiu nauczyć – o tym już od wieków wiedzą pedagodzy i wychowawcy na całym świecie. Opowieść lub książka to niezastąpione pomoce w kształtowaniu wyobraźni, systemu wartości, wiary w siebie i relacji dziecka z innymi. Przez odpowiednio dobraną lekturę dziecko uczy się nieraz znacznie więcej niż podczas najuczeńszego „wykładu” na dowolny temat.

Dla małego człowieka granica między fikcją literacką a światem rzeczywistym jest często mniej wyraźna niż dla dorosłego, więc potencjał kształtowania jego postaw w życiu poprzez lektury opowiadające o zmyślonych nawet historiach jest tym większy. Warto więc świadomie korzystać z możliwości literatury przeznaczonej już dla najmłodszych czytelników, a zatem w pierwszej kolejności – z bogatej oferty wybierać te pozycje, które odpowiadać będą konkretnym potrzebom naszego dziecka. A potrzeby te mogą być bardzo różne…

EMOCJE

Często poszukiwaną tematyką w książkach dla najmłodszych są dziś emocje. Złość, radość, strach, miłość – jak wytłumaczyć te ważne pojęcia dziecku, które nie operuje jeszcze językiem abstrakcyjnym? Jak podsunąć mu sposoby na radzenie sobie zwłaszcza z tymi trudnymi emocjami? Rozmowa, która inaczej wydawałaby się niemożliwa do przeprowadzenia, okazuje się o wiele prostsza, gdy stany emocjonalne spróbujemy oswoić przez konkretną opowieść. Przecież tupanie i grymas na twarzy bohatera to dla małego człowieka rzeczy o wiele konkretniejsze niż „złość” czy „zły humor”. A w dodatku, jak tu nie zainteresować się wielkimi, pięknymi ilustracjami, rymowanym, zabawnym wierszem i sympatycznymi bohaterami – dinozaurami, których przygody w zasadzie całkiem przypominają te nasze?

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

Tuptozaur to długo wyczekiwany kolejny picturebook Rachel Bright (autorki tekstów bestsellerowych Mysz, która chciała być lwem, Wiewiórki, które nie chciały się dzielić czy Koala, który się trzymał) z ilustracjami Chrisa Chattertona. Po historii Zmartwiozaura, która pokazuje, jak się niepotrzebnie wszystkim nie zamartwiać, oraz Przytulozaura, z którym nauczymy się, jak ważna jest codzienna życzliwość, czas na dinozaura, w którym swoje dziecko rozpozna niejeden rodzic. Tuptozaur ewidentnie wstał dziś lewą nogą, od rana nie potrafi cieszyć się dniem. Denerwuje go brat, a śniadanie jest nie takie, jak chciał… I gdy wpada w prawdziwą złość i wydaje się, że już nic nie uratuje tego dnia, niespodziewana rozmowa z Gackozaurem pomaga mu zrozumieć, jak spojrzeć na świat z innej strony, przegonić zły nastrój i pogodzić się z bliskimi… Może następnym razem, gdy małego czytelnika ogarnie złość, przypomni sobie, jak poradził sobie z nią Tuptozaur!

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

ŻYCIE CODZIENNE

A co z mniej „abstrakcyjnymi” tematami niż emocje i humory? I tutaj czasem potrzebujemy zewnętrznego wsparcia. Niekiedy nawet proste sprawy, codzienne obowiązki i najzwyklejsze czynności stanowią wyzwanie. Bo na przykład – jak skutecznie namówić dziecko do sprzątania po sobie? Każdy rodzic wie, że nie zawsze wystarczą tu prośby lub namowy, a nawet przykład dorosłego…

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

Co innego przykład postaci z książki! Kazio, bohater opowiadania Co zrobiłeś, Bałaganku? Katarzyny Pruszkowskiej-Sokalli, też miał problemy z utrzymywaniem porządku. Na szczęście wraz z rodzicami dość szybko orientuje się, że to wszystko sprawka Bałaganka, który zamieszkał w jego pokoju. Jak wyprosić tego niechcianego gościa? Kazio z tatą montują nową półkę, wyznaczają miejsce na klocki, segregują ubrania… I nagle okazuje się, że nawet utrzymywanie porządku nie jest takie trudne! Wystarczy stosować kilka prostych zasad i regularnie przypominać o nich Bałagankowi. Oczywiście Bałaganek nadal od czasu do czasu odwiedza Kazia i rozrabia w jego pokoju – Kazio jest przecież jeszcze małym chłopcem – ale ten doskonale już wie, co wtedy zrobić. Jeśli was też odwiedza czasem Bałaganek, ta wykorzystująca wyobraźnię i pełna zrozumienia dla dziecięcych wyzwań książka pokaże z humorem, jak się go pozbyć.

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

RELACJE

To, co czytamy dziecku, wpływa nie tylko na jego wyobraźnię, lecz także na sposób myślenia o otaczającym je świecie – także o innych ludziach i relacjach z nimi. To świetny sposób, by od samego początku kształtować – obok świadomości siebie i swoich emocji czy też dobrych codziennych nawyków – dobre postawy wobec innych. Żeby mówić o życzliwości, szacunku i akceptacji dla własnej i cudzej wyjątkowości, wcale nie trzeba bowiem uciekać się do opowieści o odległych miejscach i niecodziennych historiach – choć takie niewątpliwie też bywają ciekawe. Wręcz przeciwnie – warto zacząć blisko, od dobrze znanego otoczenia, takiego jak… przedszkole.

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

Dzień Fajności Agaty Widzowskiej to wspaniała realizacja tej idei. W zabawnym wierszu i wesołych ilustracjach przedstawia opowieść o niezwykłym dniu w przedszkolu Bajka – o Dniu Fajności, w którym wszystkie przedszkolaki na wspólnym przedstawieniu mają okazję pokazać swoje niezwykłe talenty. Jacek jest niezrównanym akrobatą, co z tego, że przy tym trochę się jąka? Bożenka śpiewa piosenki, choć, by dobrze je słyszeć, musi nosić aparat słuchowy. Maciek jest bardzo uzdolniony plastycznie – jego dziwne miny i chrząkanie nie przeszkadzają innym dzieciom lubić tego wyjątkowego artystę. Autorka w sympatyczny sposób pokazuje, że każdy z nas posiada mocne i słabsze strony, zachęca do odkrywania tych pierwszych i przekonuje, że tych drugich wcale nie trzeba się wstydzić. W przedszkolu Bajka akceptacja i szacunek do drugiej osoby sprawiają, że różnice między ludźmi stanowią ich bogactwo, a prosta opowieść o tym zachęci do poznawania własnych talentów.

Gdy książka przychodzi z pomocą. Jak literatura wspiera rodziców w wychowaniu dzieci?

 

Emocje, relacje i codzienność przedszkolaka – to oczywiście dopiero początek, przed rodzicem małego dziecka jest jeszcze szereg innych wyzwań, z biegiem czasu może coraz większych. Jednak tych kilka przykładów pokazuje, że książki naprawdę mogą być dużym wsparcie. Trzeba tylko nauczyć się szukać w nich odpowiedzi na nasze problemy!

528 ocen
5.00
dodaj ocenę
×
zapis na newsletter - prezent
Zapisz się na cotygodniowy newsletter z wydarzeniami w Twoim mieście i odbierz eBook za darmo! wybierz eBook dla siebie
zapis na newsletter - prezent