powrót
Dla rodzicow Opto-dysleksja, akomodacja oka i widzenie obuoczne Percepcja wzrokowa, a opto-dysleksja w procesie nauki pisania i czytania

Percepcja wzrokowa, a opto-dysleksja w procesie nauki pisania i czytania

Tekst Kamila Waleszkiewicz kamila@miastodzieci.pl
Istnieje wiele teorii i hipotez usiłujących wyjaśnić mechanizm pamięci i uczenia się. Powszechnie wiadomym jest, że człowiek (już w łonie matki) nie tylko odbiera bodźce, ale i przetwarza je. Ten proces nazwany został percepcją wzrokową. Odbieranie i przetwarzanie bodźców zachodzi za pośrednictwem układu nerwowego. Sposób w jaki odbieramy bodźce i przetwarzamy je wpływa na to jak sprawnie uczymy się, jak zapamiętujemy.

Procesy pamieciowe, nauka

Jednym z podstawowych elementów nauki w szkole jest zapamiętywanie. Ogólnie rzecz ujmując obecnie wyróżnia się dwa rodzaje pamięci: pamięć świeżą, krótkotrwałą (powstałą pod wpływem bodźców i wrażeń zmysłowych) i oraz pamięć trwałą, w której wyróżniamy pamięć percepcyjną (deklaratywną) i motoryczną (proceduralną). Proces zamiany pamięci świeżej w trwałą następuje dzięki zjawisku konsolidacji które odbywa się na poziomie komórkowym w mózgu.

Wszyscy zapewne zgodzą się z twierdzeniem, że pierwszym i niezbędnym warunkiem prawidłowo przebiegającego procesu nauki, a wszczególności nauki pisania i czytania jest prawidłowo przebiegające postrzeganie wzrokowe (percepcja wzrokowa). A niezbędnym warunkiem prawidłowo przebiegającego procesu spostrzegania wzrokowego jest anatomicznie prawidłowo zbudowany i funkcjonalnie sprawny analizator wzrokowy (krótko mówiąc zdrowe i sprawne oczy).

Zaburzenia percepcji wzrokowej

Percepcja wzrokowa może być zakłócona na skutek nie skorygowanej wady wzroku oraz zaburzeń pracy mięśni oka (akomodacja i konwergencja) dlatego jest to pierwsza rzecz, którą należy sprawdzić, gdy zauważymy u dziecka jakiekolwiek zaburzenia spostrzegania. 

Przyczyny zaburzeń percepcji wzrokowej

Za zaburzenia percepcji wzrokowej odpowiedzialne mogą być:
1. wady narządu wzroku (np. krótkowzroczność, dalekowzroczność, astygmatyzm itp.)
2. zaburzenia w pracy narządu wzroku (zaburzenia procesu widzenia)
3. nieprawidłowe funkcjonowanie części mózgu odpowiedzialnej za analizę i syntezę wzrokową

Nieprawidłowa percepcja wzrokowa bywa jedną z podstawowych przyczyn dysleksji rozwojowej u dzieci. 

Czym jest dysleksja?

Dysleksja - jak podaje na swych stronach Polskie Towarzystwo Dysleksji - są to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanymi nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego.
U dzieci z dysleksją zazwyczaj stwierdza się zaburzenia percepcji wzrokowej, słuchowej oraz integracji percepcyjno-motorycznej. W związku z tym niektórzy badacze zajmujący się zjawiskiem dysleksji mówią np. o dysleksji typu wzrokowego, u której podłoża leżą zaburzenia percepcji i pamięci wzrokowej powiązane z zaburzeniami koordynacji wzrokowo-ruchowej i ruchowo–przestrzennej.

Już 1996 roku na zjawisko dysleksji w powiązaniu z percepcją wzrokową zwracała uwagę dr Zakrzewska – pisząc o tym, że opóźnienia i zaburzenia percepcji wzrokowej - zakłócenie analizy i syntezy w obrębie części korowej analizatora wzroku powoduje u dzieci dyslektycznych trudności w prawidłowym spostrzeganiu oraz zapamiętywaniu graficznego obrazu poszczególnych liter, często różniących się szczegółami i odmiennym kierunkiem. Mogą one charakteryzować się opóźnieniem globalnym lub zaburzeniem funkcji kierunkowej, które ma związek z rozwojem orientacji przestrzennej.

Zaburzenie percepcji wzrokowej oprócz tego, że ma wpływ na czytanie i pisanie, to wpływa również na ogólny rozwój psychoruchowy dziecka. Działa niekorzystnie na proces myślenia konkretno - obrazowego, na kształcenie orientacji kierunkowo - przestrzennej. Powoduje specyficzne trudności w uczeniu się geografii, geometrii, języka rosyjskiego i innych języków obcych (Zakrzewska 1996).

Czym jest OPTO-DYSLEKSJA?

Opto-dysleksja – to zespół specyficznych trudności w nauce pisania i czytania, tak samo, jak w przypadku dysleksji, ale wynikających z zaburzeń pracy mięśni oka. Z zaburzeń postrzegania wzrokowego, czyli z nieprawidłowo przebiegającego procesu widzenia, których przyczyną jest nieprawidłowa praca mięśni akomodujących. Opto-dysleksja jest jednym z rodzajów dysleksji typu wzrokowego.

JAK SPRAWDZIĆ, CZY DZIECKO MA ZABURZENIA AKOMODACJI WZROKU LUB ZABURZENIA WIDZENIA OBUOCZNEGO?

1. Czytanie z bliska i daleka na zmianę

- Należy poprosić by dziecko przeczytało niewielki fragment tekstu w książce (ok. dwóch linijek) następnie prosimy by spojrzało na napis wielkości ok. dwóch, trzech centymetrów znajdujący się na plakacie, tablicy w pewnej odległości od dziecka (takiej która zapewnia zdrowemu oku bardzo dobrą widoczność tego tekstu i jest nie mniejsza niż ok. 2 m, idealną sytuacją by było gdyby dziecko mogło czytać większy tekst z odległości 6 metrów) i przeczytało go głośno.
- Czynność powtarzamy trzy cztery razy.
- Za każdym razem pytając dziecko czy tekst który czyta widzi tak samo jak wcześniej, czy może coś się zmieniło? Pamiętajmy by nie sugerować dziecku, że tekst będzie się rozmywał, pulsował, tracił ostrość... Warto natomiast powiedzieć dziecku, że jego oczy podczas tego ćwiczenia mogą (ale nie muszą) się męczyć i tekst może być widziany w różny sposób. W jaki dziecko określi nam samo... Jeśli się tak stanie to prosimy by powiedziało co się dzieje, JAK JEMU SIĘ WYDAJE. Ważne jest tu to słowo „wydaje” dlatego, że dziecko nie umie dokładnie powiedzieć co się dzieje z jego wzrokiem, ono ma tylko pewne wrażenia wzrokowe. Jeśli się mocno skoncentruje to będzie prawdopodobnie w stanie poprawić ostrość swego widzenia na kilka chwil potrzebnych do wykonania ćwiczenia. A w tym ćwiczeniu chodzi o to, by sprawdzić jak funkcjonują oczy, gdy dziecko jest rozluźnione i nie stara się za wszelką cenę zobaczyć tekstu który mu pokazujemy. Wielokrotne patrzenie w dal i bliż na zmianę - zmusza mięśnie akomodujące do pracy. Jeśli są one słabe, przemęczone, czy w spaźmie akomodacyjnym (skurczu) to czytany przez dziecko tekst z czasem będzie tracił ostrość, tło może żółknąć, głowa zacząć boleć, dziecko zacznie wpatrywać się mocniej w tekst, mrużyć oczy, przechylać głowę, czytać z coraz większym trudem, coraz wolniej itp.

2. Obserwujemy długopis.

- Biorąc do ręki długopis lub ołówek ustawiamy go w odległości ok. 1 m na wysokości nosa dziecka i następnie POWOLI przesuwamy go w kierunku czubka nosa.
- Prosimy dziecko by patrzyło cały czas na czubek długopisu i żeby starało się cały czas bardzo dobrze go widzieć
- Przesuwając długopis bacznie obserwujemy oczy dziecka – im bliżej nosa będzie znajdował się długopis tym bardziej oczy będą się schodziły do środka. Jeśli dziecko ma zaburzone widzenie obuoczne to oczy nie będą pracowały tak samo, może zdarzyć się że jedno z nich na króciutką chwile ucieknie w bok. Dominujące oko przejmie dowodzeni i będzie starało się utrzymać ostry obraz czubka długopisu. Oczy mogą też zacząć poruszać się skokowo... to tez nie jest prawidłowa reakcja.

PAMIĘTAJCIE Państwo jednak, że te ćwiczenia nie są badaniami, one mogą ale nie muszą wykazać, że są jakieś nieprawidłowości w widzeniu. Jakie są i jaki jest ich stopień może określić tylko specjalista – optometrysta, ortoptystka (widzenie obuoczne) lub okulista.

Więcej na temat przyczyn powstawania opto-dysleksji, profilaktyce, rehabilitacji wzroku oraz procesach akomodacji i konwergencji w artykułach:

1. OPTO-DYSLEKSJA grasuje wśród dzieci

2. OPTO-DYSLEKSJA

3. Akcja - Zabierz dyslektyka do optyka-optometrysty lub okulisty 

 

 
Pomóż się nam rozwijać. Podziel się tym artykułem na Facebooku:
zostaw komentarz
Twoje imię lub nick
CAPTCHA Image Przeładuj
Przepisz kod z obrazka
Twój komentarz Wyślij komentarz
komentarze
eliza
2010-10-05 20:55:07
Moim zdaniem skuteczne sa przy tego typu cwiczeniach usprawniajacych percepcje gry edukacyjne oparte na spostrzegawczosci. Sama korzystalam z podopiecznymi ze zgadywanek obrazkowych np. \"Bystre oczko\" i roznego rodzaju memo obrazkowe. Sa to gotowe plansze i obrazki, zasady gry sa nieskoplikowane, i faktycznie potrafia zajac dzieci

agata
2010-11-03 14:12:21
W tekście zostały pomylone pojęcia . przyczyną zaburzeń percepcji wzrokowej na pewno nie jest wada narządu wzroku czy zaburzenia widzenia. Przyczyną dysleksji są fragmentaryczne deficyty rozwojowe wpływające na analizę i syntezę wzrokową na poziomie struktur mózgowych. Proszę nie równoważyć wad i zaburzeń narządu wzroku, które wpływają na poziom widzenia z zaburzeniami dyslektycznymi wynikającymi z zaburzonej percepcji wzrokowej. AGA

josha
2011-04-08 13:20:25
super memory robi Adamigo, sami gramy w \"Zgadywanke odwracanke\", to gra dla maluchow, ktora cwiczy zapamietywanie

W każdy czwartek wysyłamy najświeższe wiadomości
o imprezach dla dzieci, pomysłach na zabawy i konkursach
z atrakcyjnymi nagrodami. Wśród czytelników losujemy bezpłatne zaproszenia! Zapisz się - to nic nie kosztuje!
wybierz region: 
wpisz email:
akceptuję politykę prywatności
zobacz, jak wygląda newsletter

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

zapisz się na newsletter


Darmowy e-book dla Ciebie
Konkursy
Leszek Peszek. Konkurs Leszek Peszek. Konkurs

Oto rzadki przypadek największego pechowca i największego szczęściarza w jednej osobie: jedenastoletni Leszek Peszek. Zawzięcie i nieustająco wojuje ze swoją starszą siostrą, gapowatą prawie nastolatką, oraz równie nieustannie ściąga na siebie kłopoty w szkole, bo – hm – sam się o nie prosi...

Pepe i spółka znowu na tropie Pepe i spółka znowu na tropie

Kolejna książka autora "Jaśków" do wygrania w naszym konkursie! Dla Pepe Kulki nie ma rzeczy niemożliwych. Poszukiwanie złotej salamandry w zamku nad Loarą? Polowanie na potwora z Loch Ness za pomocą podwodnej kobzy? Stworzenie prototypu maszyny latającej o dość oryginalnej nazwie – Culbertodaktyl? To pestka. Oczywiście, gdyby nie odwaga i pomysłowość reszty zespołu, byłoby trochę trudniej, ale ciii...

wszystkie
Czytelnia
Dziecko na Facebooku czyli zdrowy rozsądek ponad wszystko

Czy zamieszczać zdjęcia swoich pociech na portalach społecznościowych? Pochwalić się maluszkiem? A starszemu dziecku pozwolić korzystać z Facebooka? To pytania, które pojawiają się w głowach rodziców. I dobrze. Warto do tej kwestii podejść refleksyjnie i ostrożnie, żeby nie narazić się na wirtualne pułapki.

Bałwanek z jajek

Śnieżny powiew zimy w domu. I do tego całkiem smaczny. Uśmiechniętego bałwanka z jajek zrobicie szybko, a efekt na pewno wywoła niejeden uśmiech.

Zakupy
dodaj produkt
Oferujemy masy, które nigdy się nie znudzą. Sprawdź!
Odbierz prezent od Miasta Dzieci!
 
KALENDARZ WYDARZEŃ
styczeń 
dzisiaj
Pn Wt śr Cz Pt So Nd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
nasi eksperci
Wojciech Eichelberger
Psycholog, psychoterapeuta, współtwórca Instytutu Psychoimmunologii
Aneta Strelau
Dietetyk kliniczny z wieloletnim doświadczeniem
zadaj pytanie
 
swiss cheap replica watchesreplica watches replica watches uk rolex replica watches replica watches replica watches replica watches uk