Wakacje: więcej ekranu, mniej dorosłego obok
Latem czas online u kilkulatków wzrasta średnio o blisko godzinę dziennie, o 55 minut u chłopców i 45 minut u dziewcząt (dane m.in. Lingokids „Summer of Tech”, badania BMC, Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Polskich Badań Internetu/Gemius oraz Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15).
Zniknięcie na dwa miesiące szkolnego rytmu dnia sprawia, że dzieci częściej trafiają na zagrożenia, których nie rozpoznają: phishing ukryty w grach, próby wyłudzenia danych, kontakt z nieznajomymi. Bo czas szkolny zastępują scrollowaniem, graniem, czatowaniem, oglądaniem. Dostają narzędzie (telefon, tablet), ale bez instrukcji jego obsługi.
I problem w tym, że klasyczne narzędzia kontroli filtrują treści, ale nie uczą dziecka, jak samo ma reagować, ani nie podpowiadają rodzicowi, jak o tym rozmawiać. Tę lukę, w grupie wiekowej 6-9 lat, wypełnia „Mikołaj i tajemnica Wifika”. Dziecku daje opowieść, historię o Mikołaju i Wifiku, a rodzicowi gotowy pretekst do rozmowy i porady.
Dochodzi do tego rzecz, o której rzadko mówi się wprost: żaden rodzic nie weźmie dwumiesięcznego urlopu na całe wakacje. Praca, obowiązki, młodsze rodzeństwo – przez dużą część dnia dziecko i tak będzie korzystać z internetu samo.
Nie da się stać za jego plecami przy każdym kliknięciu i nie o to chodzi. Dlatego tym, co naprawdę chroni, nie jest ciągła obecność rodzica, lecz to, co dziecko ma już w głowie, gdy zostaje samo: czy wie, co zrobić, gdy coś je zaniepokoi, i czy ma odruch, żeby o tym powiedzieć. To wszystko da się zbudować wcześniej, najlepiej, zanim zacznie się problem.
Nauka przez fabułę, nie przez zakazy
Każdy rozdział książki zamyka „cyberlekcja” – konkretne wskazówki osobno dla dziecka i osobno dla rodzica, gotowe do zastosowania od razu po przeczytaniu.
Wartość tej formy polega na tym, że dziecko nie dostaje listy zakazów (które łatwo złamać, gdy rodzica nie ma w pobliżu), tylko nawyk i odruch: w razie kłopotu przyjść po pomoc, zamiast ukrywać problem ze strachu lub wstydu.
Jest to też poradnik dla rodziców, ale taki, który nie poucza i nie wytyka błędów wychowawczych. Autorka pisze go z perspektywy mamy kilkulatka, która sama nie zawsze wie, jak zareagować, i sama popełnia błędy – jednej z tysięcy rodziców starających się każdego dnia wspierać dziecko, choć nie zawsze znają najlepsze rozwiązanie. Zamiast gotowej listy „jak należy”, książka podsuwa pomysł na rozmowę i podpowiada, czego unikać, by jej nie zamknąć, zanim się zacznie.
– Jestem mamą, nie ekspertką od wychowania. Nie zawsze wiem, co powiedzieć, gdy syn pyta o internet. Dawałam telefon „na chwilę” i nie miałam planu na rozmowę o tym, co na ekranie. Szukałam wsparcia, które nie rozlicza i nie ocenia. Nie znalazłam. Więc napisałam bajkę bez straszenia i moralizowania, nie tylko dla dzieci, ale i dla każdego rodzica, który czuje to samo, co ja – mówi Monika Świetlińska, autorka książki.
Treść konsultowana z ekspertami i instytucjami
Publikacja powstała przy wsparciu merytorycznym i strategicznym. Jej treść konsultowano z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC). Projekt realizowany jest we współpracy z Bankiem Pekao S.A. (promującym bezpieczne nawyki cyfrowe i finansowe), z zielonogórską marką perc.pass (pierwszym polskim menedżerem haseł), Szkołą Podstawową z Oddziałami Dwujęzycznymi nr 18 z Rzeszowie i Bajkowaniem.
Książkę swoją wiedzą i doświadczeniem wsparło 11 ekspertów prawa, cyberbezpieczeństwa, psychologii, pedagogiki i edukacji.
O książce
„Mikołaj i tajemnica Wifika” to książka dla dzieci w wieku 6–9 lat, łącząca bajkę z praktycznym poradnikiem dla rodziców. Oficjalna premiera przypada na 3 czerwca 2026 roku. Patronat medialny objęły redakcje: Miasto Dzieci, Bliżej Przedszkola, TVP3 Rzeszów oraz portal Prawo Dla Biznesu.
Książka jest częścią szerszej inicjatywy „Wifik” – obok niej działają serwis treści na wifik.pl (z sekcjami: dla dzieci – krzyżówki, puzzle, quizy, znajdź różnice, audio fragmentów bajki; dla rodziców oraz dla pedagogów), a także cykl spotkań autorsko-warsztatowych.