Powitanie wiosny w skansenie w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Miejsce wydarzenia: Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Data wydarzenia: wtorek 21.03.2017

Wstęp: koszt udziału w imprezie wynosi 11 zł od osoby

Płyń sobie Marzanno szumiącym potokiem,

Nad morze szerokie, nad morze głębokie…

czyli Konkurs na najciekawszą Marzannę i powitanie wiosny w skansenie.

 

21 marca, czyli pierwszego dnia kalendarzowej wiosny, w Polsce tradycyjnie topi się marzannę. Ale co właściwie symbolizuje marzanna? Jak powinna wyglądać kukła wykonana w zgodzie z tradycją i staropolskim obyczajem?

Aby odpowiedzieć na to pytanie należy odnieść się do odległej przeszłości. Historia słomianej lalki sięga czasów Słowian Zachodnich i wiąże się z boginią słowiańską, która symbolizowała zimę i śmierć. Historycy przywołują wiele jej imion. Oprócz marzanny określa się ją także takimi nazwami jak mora, morana, marenka, śmiertka, śmiercicha. Niezależnie od używanego imienia, kukła ta niosła ze sobą określoną symbolikę. Uosabiała wszystkie nieszczęścia, wśród których prym wiodły sroga zima i towarzyszące jej choroby. Zwykło przyjmować się, że wszystko co złe, tkwiło właśnie w tej słomianej lalce. Aby wyzbyć się całego nieszczęścia kukłę topiono bądź palono. A najczęściej wykonywano i jedną i drugą czynność. Ot tak, dla pewności. Z topieniem Marzanny, również obecnie, związane są różne przesądy: nie wolno dotknąć pływającej w wodzie kukły, bo grozi to uschnięciem ręki, obejrzenie się za siebie w drodze powrotnej może spowodować chorobę, a potknięcie i upadek – śmierć w ciągu najbliższego roku.

Osobną kwestię stanowił wygląd kukły. Marzanna musiała być ubrana według  konkretnych zasad i choć elementy stroju mogły być odmienne dla danej społeczności, stałym elementem była zawsze biała koszula, stanowiąca prawdopodobnie ślad słowiańskiej białej chusty żałobnej. Zimową maszkarę ubierano często w strój druhny weselnej, czyli: białą bluzkę, gorset, kwiecistą spódnicę, fartuch, chustę na ramiona, korale, dziewczęcy wianek z kwiatów, a w słomiane warkocze wplatano barwne wstążki. Co ciekawe, w wielu miejscowościach Śląska Opolskiego dziewczęta uczestniczące w obrzędzie miały stroje i wianki identyczne jak marzanna. Przebiegowi uroczystości towarzyszyło śpiewanie pieśni. Obrzęd kończył się przyniesieniem do wsi, również przy wtórze pieśni, ustrojonego gaika, zwanego też Maikiem, Nowym Latem czy Latkiem, Lateczkiem. Była to gałąź sosnowa lub świerkowa, ozdobiona wstążkami, papierowymi ozdobami, świecidełkami, wydmuszkami, kwiatami, czasem z lalką przymocowaną do wierzchołka. Tak przybrany gaik – symbol wiosny, obnosiły dziewczęta chodząc po wsi od chaty do chaty, otrzymując w zamian od gospodyń obwarzanki, kawałki ciasta, jajka, niekiedy drobne pieniądze. Oprowadzanie gaika miało sprowokować szybsze przybycie wiosny wraz z całą jej płodnością, a tym samym rozpocząć nowy cykl życia.

Aby ta efektowna i jakże barwna tradycja wykonywania kukieł symbolizujących zimę nie odeszła w zapomnienie nie potrzeba wbrew pozorom wiele wysiłku. Wystarczy ją kultywować. Dlatego 21 marca 2017 r. w skansenie odbędzie się konkurs na „Najciekawszą Marzannę” oraz towarzysząca mu impreza „Powitanie wiosny”. Serdecznie zachęcamy dzieci i młodzież do zabawy polegającej na wspólnym wykonywaniu słomianej lalki i zgłoszeniu uczestnictwa w konkursie. Przed przystąpieniem do pracy zachęcamy do zapoznania się z regulaminem konkursu, dostępnym na stronie www.mwmskasen.pl. Grupa zgłaszająca pracę do konkursu powinna liczyć co najmniej 3 osoby (zachęcamy do wykonywania prac np. wśród uczniów jednej klasy lub grupy świetlicowej). Z pewnością bardzo szybko przekonacie się, że wspólne tworzenie Marzanny to doskonała zabawa, a jednocześnie okazja do urzeczywistnienia najbardziej oryginalnych pomysłów. Zgodnie z regulaminem konkursu prace powinny nawiązywać do zmiany pór roku – odejścia zimy i przybycia wiosny oraz symbolizować nieszczęścia, choroby, czy też zmartwienia trapiące ludzi w okresie zimowym. Kukły można wykonać w oparciu o dowolną technikę – wszystkie pomysły są mile widziane. Należy jednak pamiętać, że poszczególne części pracy muszą być odpowiednio połączone, by uniknąć jej rozpadu.

Wszystkich wykonawców kukieł zachęcamy do zgłoszenia uczestnictwa i udziału w imprezie „Powitanie wiosny w skansenie”, w dniu 21 marca w godz. 10.00 – 14.00. Właśnie wtedy wspólnie, w pięknych okolicznościach przyrody pożegnamy zimę i powitamy wiosnę. Program imprezy przewiduje wiele atrakcji, między innymi: zwiedzanie terenu ekspozycji z przewodnikiem, przejażdżkę wozem i ognisko, przy którym będzie można upiec kiełbaski. Nie zabraknie również prezentacji zgłoszonych do konkursu Marzann i wspólnego przemarszu nad rzekę, gdzie oficjalnie pożegnamy zimę poprzez zatopienie kukły. Komisja Konkursowa wybierze trzy najwierniej uosabiające odchodzącą zimę Marzanny. Wykonawcy najciekawszych prac  otrzymają nagrody grupowe oraz dyplomy pamiątkowe.

Koszt udziału w imprezie wynosi 11 zł od osoby. Zapraszamy !

 

Program imprezy „Powitanie wiosny” obejmuje:

  • wstęp na teren skansenu
  • konkurs na najciekawszą Marzannę – parada Marzann (konkurencja grupowa)
  • przybliżenie obrzędowości okresu wiosennego
  • topienie Marzanny w rzece jako symboliczne “wypędzenie” zimy
  • ogłoszenie wyników konkursu, wręczenie nagród
  • zwiedzanie z przewodnikiem ekspozycji prezentowanej w 10 chałupach chłopskich z przełomu XIX i XX wieku oraz ekspozycji stałych prezentowanych w galerii rzeźby, powozowni oraz dworze
  • projekcję prezentacji multimedialnej “Zwyczaje i obrzędy wiosenne na Mazowszu”
  • przejazd wozem po terenie ekspozycji muzealnej
  • ognisko, pieczenie kiełbasek. (Kiełbaski można przynieść ze sobą lub zamówić telefonicznie w skansenowskiej karczmie  – najlepiej na kilka dni przed imprezą. Kontakt: 603 063 545).

 

foto D. Krześniak

Zapisz się na newsletter !


ZOBACZ TAKŻE:muzeumwiosnazwyczaje

Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

 Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu zajmuje się gromadzeniem i ochroną zabytków kultury ludowej.Rejon badań prowadzonych przez Muzeum Wsi Mazowieckiej obejmuje swym zasięgiem przede wszystkim teren Mazowsza północno-zachodniego, zwanego również Mazowszem Starym, w skład którego wchodzą …

Więcej

Adres:

ul. Gabriela Narutowicza 64
09-200 Sierpc


Kontakt:

0 - 24 275 28 83, 0 - 24 275 5
skansen@mwmskansen.pl
http://www.mwmskansen.pl

wtorek
21.03
2017
Wydarzenia |

Powitanie wiosny w skansenie w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Płyń sobie Marzanno szumiącym potokiem, Nad morze szerokie, nad morze głębokie… czyli Konkurs na najciekawszą Marzannę i powitanie wiosny w skansenie.   21 marca, czyli pierwszego dnia kalendarzowej wiosny, w Polsce tradycyjnie topi się marzannę. Ale co właściwie symbolizuje marzanna? Jak powinna wyglądać kukła wykonana w zgodzie z tradycją i staropolskim obyczajem? Aby odpowiedzieć na […]

Więcej
pt-nie
17.03-19.03
2017
Wydarzenia |

W poszukiwaniu oznak wiosny w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Z łąk i parków coraz częściej dobiega śpiew ptaków, na drzewach widać pierwsze nieśmiałe zawiązki liści, rozpoczęła się wędrówka gęsi. Przyroda coraz wyraźniej przygotowuje się na pożegnanie zimy, choć kalendarzowa wiosna zawita dopiero 21 marca. A na poszukiwanie oznak wiosny Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu zaprasza do skansenu, gdzie przyrodę budzącą się do życia po […]

Więcej
pon-wt
02.01-28.02
2017
Wydarzenia |

Ferie zimowe 2017. Zima w skansenie w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Za oknem śnieg i mróz? A może plucha? To zupełnie bez znaczenia! Dlaczego? Bo w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu jest fantastycznie bez względu na pogodę ! Wystarczy zarezerwować pakiet „Zima w skansenie”, by mieć pewność, że najbliższe godziny upłyną pod znakiem ciekawych i inspirujących atrakcji. Program „Zima w skansenie” to propozycja realizowana w miesiącach […]

Więcej
pt-nie
25.11-27.11
2016
Wydarzenia |

Listopadowe wróżby i przesądy czyli Andrzejki w ratuszu i w skansenie w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Andrzejki od wielu lat postrzegane są jako czas magii i czarów. To jedyny taki moment w roku, wprost idealny do przepowiadania przyszłości. Można wierzyć lub nie, ale wielu z nas jest przekonanych o tym, że andrzejkowe wróżby orzekają o losie i mają wielką szansę na spełnienie. Dlaczego właściwie Andrzejki? Święty Andrzej uznawany jest za patrona dziewcząt chcących […]

Więcej
pt-nie
11.11-13.11
2016
Wydarzenia |

Z wizytą w Betlejem czyli konkurs „Szopka betlejemska. Dzieło sztuki z surowców naturalnych i wtórnych”

  “Nastał dzień radości, nadszedł czas wesela. Z wielu miejscowości zwołano braci. Mężczyźni przygotowali świece i pochodnie dla oświetlenia nocy, co promienistą gwiazdą oświetliła niegdyś wszystkie dnie i lata. Wreszcie przybył święty Boży i znalazłszy wszystko przygotowane, ujrzał i ucieszył się. Mianowicie nagotowano żłóbek, przyniesiono siano, przyprowadzono wołu i osła. Uczczono prostotę, wysławiono ubóstwo, podkreślono […]

Więcej
pt-nie
04.11-06.11
2016
Wydarzenia |

Jesienny pejzaż wsi. Ochrona ekspozycji przyrodniczej w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

„Skansen może zainspirować też ciebie” Nadeszła jesień, pora roku operująca najszerszą chyba paletą barw. Na drzewach podziwiać możemy wszystkie odcienie żółci, oranżu, czerwieni i brązu, pola z zielonych przemieniają się w brunatne a na niebie błękit miesza się z szarością. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu zachęca dzieci i młodzież do wspólnego odkrywania wszystkich jesiennych kolorów […]

Więcej
pt-nie
16.09-18.09
2016
Wydarzenia |

„Ceramika artystyczna w ratuszu”. Wystawa w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Od 7 września w salach wystawienniczych sierpeckiego ratusza podziwiać można najpiękniejsze wytwory sztuki ceramicznej powstałe w Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego w Bolesławcu. Wystawa „Sztuka z ognia. Naczynia kamionkowe Spółdzielni Rękodzieła Artystycznego «Ceramika Artystyczna» w Bolesławcu” prezentuje dorobek ponad 60 lat istnienia firmy. Pierwsze wzmianki o przemyśle garncarskim w Bolesławcu odnaleźć można już w manuskryptach średniowiecznych. Jego […]

Więcej
niedziela
04.09
2016
Wydarzenia |

Jesień w polu i zagrodzie czyli „Wykopki w skansenie”. Skansen w Sierpcu zaprasza!

Zboże leży już w stodołach, na polach zrobiło się pusto, a w powietrzu czuć zbliżającą się jesień… Wydawać by się mogło, że nastał kres prac polowych na wsi. Jednak rolnik nie odpoczywa. Czas zaorać rżysko i pomyśleć o wykopkach. W sierpeckim skansenie odbędą się one 4 września w godz. 10.00 – 18.00. Główną atrakcją imprezy […]

Więcej
sobota
27.08
2016
Wydarzenia |

Mazowieckie Dni Integracji Osób Niepełnosprawnych w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu to placówka dostępna dla szerokiego grona odbiorców. Jest miejscem wzbudzającym zainteresowanie wielu osób; będących reprezentantami różnych grup społecznych i wiekowych. Dostrzegając potrzeby osób niepełnosprawnych i starając się im sprostać muzeum dba także – w miarę swych możliwości – o dostępność oferty oraz prezentowanej ekspozycji  dla osób z dysfunkcjami. W ostatnią […]

Więcej
niedziela
07.08
2016
Wydarzenia |

Plon niesiemy plon, w gospodarza dom! czyli „Żniwa w skansenie” w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Żniwa zawsze zaczynano w sobotę, czyli w dzień poświęcony Matce Boskiej. Zboże żęto poświęconymi sierpami i kosami. Pierwsze ścięte z pól kłosy układano na kształt krzyża. Czas rozpoczęcia zbiorów nazywano zażynkami. W niektórych regionach początek żniw wyznaczał głos przepiórki i nawet gdy zboże nie było wystarczająco dojrzałe, wychodzono w sobotę na pole, by ściąć choćby […]

Więcej
niedziela
03.07
2016
Wydarzenia |

Miodobranie w Skansenie w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

Tajniki pozyskiwania miodu i ciekawostki z życia pszczół czyli „MIODOBRANIE W SKANSENIE” Akacjowy, spadziowy, lipowy…. Rodzajów miodu jest wiele, a każdy z nich odznacza się niebywałym bogactwem smaku i aromatu. Pierwszy weekend lipca tradycyjnie będzie w sierpeckim skansenie wyjątkowo słodki. 3 lipca odbędzie się tu prawdziwe święto pszczelarzy,  czyli impreza plenerowa „Miodobranie w skansenie”, podczas […]

Więcej