Meningokoki - wczesne rozpoznanie symptomów zakażenia ratuje życie

Tryb życia młodzieży w nowych środowiskach i dużych skupiskach ludzkich sprzyja zachorowalności na groźną trudną do zdiagnozowania, przenoszoną drogą kropelkową Inwazyjną Chorobę Meningokokową,.

Właściwe rozpoznanie choroby utrudnia fakt, że zakażenie meningokokowe początkowo najczęściej przebiega bezobjawowo, a objawy są niespecyficzne i przypominają zwykłe przeziębienie. Troje na czworo dzieci zakażonych meningokokami ma drobną wysypkę wybroczynową, u 14% nie ma żadnych zmian, a tylko u 11% pojawiają się duże zmiany wybroczynowe.

Ostatni przypadek zakażenia meningokokowego typu C miał miejsce 19 czerwca. Tego dnia wieczorem do szpitala w Koszalinie trafiła 1,5-roczna dziewczynka ze Sławna w Zachodniopomorskiem. Dziecko od rana gorączkowało, dlatego czujni ojciec i matka postanowili zawieźć je do kliniki. Lekarz pierwszego kontaktu zbadał małą pacjentkę i zalecił podawanie leków na przeziębienie. Do wieczora jednak dziewczynka wciąż miała bardzo wysoką temperaturę, a dodatkowo na jej ciele pojawiła się wysypka. Opiekunowie dziewczynki , pomni poprzednich przypadków sepsy meningokokowej w regionie, przewieźli ją do szpitala, gdzie została poddana właściwemu leczeniu.

Gdyby rodzice dziewczynki poprzestali na wstępnym rozpoznaniu ich córka zapewne dziś by nie żyła, ponieważ skutki zakażenia meningokokami zależą w dużej mierze od szybkiej diagnozy. Jak sugerują wyniki badań amerykańskich naukowców, dzięki kampaniom edukacyjno-informacyjnym i przygotowaniu lekarzy do szybkiego rozpoznawania Inwazyjnej Choroby Meningokokowej można zmniejszyć śmiertelność osób zakażonych nawet do 5 proc.

Pomimo, że we wczesnym stadium choroby objawy są niezauważalne albo mylące, można nakreślić typową ścieżkę rozwoju Inwazyjnej Choroby Meningokokowej u dziecka.

Zaczyna się od tego, ze zupełnie zdrowe dziecko skarży się na bóle mięśni oraz ma dreszcze i gorączkę. W początkowej fazie zakażenia meningokokowego może mieć problemy z aktywnością, może nie poruszać  się o własnych silach, może mieć problem z wykonywaniem ruchów spontanicznych kończynami, może się nie śmiać oraz budzić się tylko po  długiej stymulacji, a  potem i tak szybko zasypiać. Na skórze i błonach śluzowych może pojawić się wysypka. Po 4-6 godzinach objawy może nastąpić przejściowa poprawa. W kolejnej fazie rozwoju zakażenia meningokokowego u dziecka wraca bardzo wysoka temperatura oraz może pojawić się wysypka nie ustępująca po ucisku, która obejmuje przede wszystkim kończyny.  

Do wczesnych, najczęstszych objawów zakażenia meningokokowego u młodzieży i  młodych dorosłych można zaliczyć: złe samopoczucie, wysoka temperatura, biegunka, senność, wymioty, bóle mięśni i stawów. Kiedy pojawiają się wysypka wybroczynowa, sztywność karku i/lub drgawki niezbędna jest pilna konsultacja medyczna, gdyż te objawy wskazują na zaawansowany etap zakażenia meningokokowego, mogący bezpośrednio zagrozić życiu chorego.

Doświadczeni lekarze-epidemiolodzy podkreślają, że w ciągu pierwszych godzin zakażenia meningokokami najlepszym wskaźnikiem choroby pozostaje stopień zaniepokojenia rodziców wywołany nietypową reakcją dziecka na zwyczajne impulsy.

Odpowiedzialny lekarz powinien zalecić zaniepokojonym rodzicom natychmiastowy kontakt z lekarzem w przypadku pogorszenia stanu zdrowia i samopoczucia dziecka i wskazać pewne źródło konsultacji dostępne o każdej porze doby. 

Inicjatorem kampanii edukacyjnej „Nie dla meningokoków!" jest fundacja „Aby żyć", której statusowym celem jest niesienie pomocy dzieciom i młodzieży dotkniętym schorzeniami neuroinfekcyjnymi oraz propagowanie profilaktyki tych chorób, zaś parterem firma Baxter Poland Sp. z o.o. Kampania została objęta patronatem Stowarzyszenia Zdrowych Miast Polskich oraz Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych.