powrót
Dla rodzicow Edukacja i wychowanie Problemy szkolne z pisaniem i czytaniem

Problem z czytaniem i pisaniem

Tekst Irmina Szadkowska-Filipowicz

Bez względu na wiek, wszyscy ludzie przeżywają problemy. Każdy z nas ich doświadczył – choć jedne wydają się małe, a drugie duże... Nie są one ani mniejsze, ani większe, są po prostu różne. I każdy z nas przeżywa je na swój sposób i każdy pokonuje je łatwiej i szybciej gdy ma wsparcie wśród najbliższych osób.

Odkąd istnieje szkoła - istnieją też kłopoty szkolne.

 

Bywają one bardzo różne: począwszy od trudności z przystosowaniem się do grupy, klasy; przez zaległości w nauce, nieumiejętność radzenia sobie ze stresem przed występowaniem publicznym, po pozornie zwyczajne problemy z czytaniem i pisaniem.

Nauczyciele, pedagodzy, psycholodzy, rodzice... Wszyscy starają się wspierać rozwój dzieci w ich pierwszych latach szkolnych. Organizuje się dni adaptacyjne, integracyjne, zajęcia ze specjalistami, z lekarzami, z wychowawcami, bibliotekarzami, policjantami... Byle tylko dziecko dobrze się czuło i szybko przystosowało.

Jednak dzieci są bardzo różne, ich rozwój emocjonalny to osobisty stosunek jednostki do rzeczywistości , którego nie da się zaprogramować ani przewidzieć. Podobnie jest w przypadku uczenia się, rozwoju osobowości, inteligencji czy wrodzonych zdolności . Jednym słowem, każdego człowieka, tego najmniejszego w szczególności, należy traktować indywidualnie.

Problemy z czytaniem i pisaniem to chleb powszedni sporej grupy dzieci.

 

Coraz częściej spotyka się sytuacje, w których znaczna część klasy opóźnia realizację programu nauczania, właśnie z powodu kłopotów ze sprawnym czytaniem i pisaniem. Bezpośrednich i pośrednich przyczyn może być wiele. Bardzo ważne jest znalezienie właściwej dla danego dziecka. Tylko dzięki temu dziecko jest w stanie wyjść z dramatu, w jakim tkwi. Dla niego bowiem świadomość nie radzenia sobie z tym z czym radzi sobie reszta klasy, to straszna, wewnętrzna porażka, to podświadomie wygenerowany sygnał – jestem gorszy, jestem inny, nienormalny (nie w normie)...? Małe dziecko najczęśsciej nie umie zaakceptować siebie w roli przegrywającego, zresztą wielu dorosłych też ma z tym problem...

Głównymi powodami problemów w pisaniu i czytaniu są nietrafnie dostosowany program kształcenia, zaburzenia emocjonalne (lęki, fobie, depresje, szoki pourazowe itp.), specyficzne trudności w nauce (dysleksja, dysgrafia), niepełnosprawności umysłowe (np. autyzm), Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Deficytem Uwagi (ADHD), wady wymowy oraz coraz powszechniejsze choroby i zaburzenia związane z widzeniem, a czasami również słyszeniem.

Niedopatrzenia i zaniedbania

Niedopatrzenia lub nawet zaniedbania dziecka w sytuacji pojawiających się problemów z czytaniem i pisaniem w szybkim tempie mogą zaowocować kolejnymi, coraz poważniejszymi dolegliwościami emocjonalnymi, psychologicznymi a nawet fizjologicznymi. Maluch, nie radzący sobie w szkole, w pierwszej kolejności obwinia sam siebie. Nie przypuszcza, że winę ponosić mogą rodzice, nauczyciele, trudny materiał do przyswojenia, czy kłopoty zdrowotne. Głębokie poczucie niższości i wstydu niejednokrotnie prowadzą do lęków przed chodzeniem do szkoły , czy nawet do fobii szkolnych . Narasta paniczna obawa przed wyjściem z domu, przed rozłąką z rodzicami, przed stresującą lekcją polskiego! Dziecko szuka wymówek, by nie musieć iść do szkoły.

Dramat dziecka

Dramat się zaczyna, gdy rodzice nie zauważają sygnałów wysyłanych przez dziecko i na siłę posyłają je do szkoły, nie pomagając mu w żaden sposób, okazując zniecierpliwienie, brak akceptacji. Wówczas dziecko może zachorować na dziecięcą depresję czy nerwicę. U dzieci zaburzenia te są jeszcze groźniejsze, niż u dorosłych, ich układ nerwowy dopiero się rozwija, a wszelkie nieprawidłowości mogą prowadzić do trwałych spustoszeń emocjonalnych .

Kolejną przyczyną problemów szkolnych mogą być negatywne relacje z rówieśnikami. Gdy masz przyjaciół, którzy akceptują cię bez względu na wady, np. nieumiejętność pisania czy czytania, wszystko jest w porządku. Tzw. schody zaczynają się, gdy dziecko jest wykluczane z grupy z powodu np. słabych ocen. Dzieci widzą, że ktoś nie potrafi czytać, ale już nie doszukują się przyczyn tej sytuacji. Odbierają świat takim, jakim go postrzegają. Uczeń, który nie ma wsparcia wśród rówieśników, oprócz kiepskich stopni w dzienniku, ma również obniżone aspiracje i brak motywacji do walki. Takie dziecko nie ma ochoty pokonywać trudności, unika konfrontacji, by nie okazać słabości, braku umiejętności, wiedzy, a co za tym idzie, nie rozwija się na podobnym poziomie do rówieśników I znów czuje się winne, gorsze, nie mogące poradzić sobie z kłopotami. Co więcej, ono już dawno nie pamięta, że przyczyna tkwi w problemach z czytaniem i pisaniem, uwaga skupiona jest na braku kolegów.

Rodzice, którzy nie widzą problemu

 

Rodzice, którzy nie dostrzegają złożonych przyczyn zaległości w nauce swojego dziecka, mogą wyrządzić mu wielką krzywkę, stawiając coraz wyższe wymagania, krytykując porażki, nie wspierając w trudnościach. Malec czerpie poczucie bezpieczeństwa z domu. Także z domu wynosi poczucie własnej wartości, wyobrażenie o świecie i ludziach. Przez pierwsze lata życia dziecka, rodzic jest „bóstwem” wszechwiedzącym i nieomylnym. Gdy więc mama krzyczy za źle odrobione zadanie domowe, w oczach dziecka, ma rację! Początkowo dziecko stara się więcej pracować, by zaspokoić oczekiwania rodziców, lecz gdy daremne są jego trudy, zaczyna rodzić się: niechęć, lęk, dziecko wyszukuje wymówek, powstają psychiczne zaburzenia, nawet takie jak anoreksja czy bulimia.

Powszechność problemów z czytaniem i pisaniem

 

Powszechność problemów z czytaniem i pisaniem coraz częściej zwraca uwagę specjalistów. Trwają debaty nad przyczynami, ale i nad sposobem zapobiegania oraz leczenia. W szkole dzieci mają zapewnioną opiekę psychologów, pedagogów, logopedów, polonistów, służb medycznych. Wszyscy bacznie czuwają nad uczniami. Jednak klasy bywają bardzo liczne, a to z kolei utrudnia skupianie uwagi na poszczególnych jednostkach. Tutaj rolę nieustannych obserwatorów powinni przejąć rodzice, np. podczas odrabiania prac domowych i rozmów o szkole.

Źródło problemu

Zlokalizowanie źródła problemu, to pierwszy krok do wyeliminowania problemu! Gdy przyczynami trudności w pisaniu i czytaniu są zaburzenia emocjonalno-psychiczne, uczeń powinien być pod stałą opieką lekarzy i psychologów. W przypadku wad wzroku, nieuniknione jest leczenie przez okulistów lub optyków-optometrystów. W kłopotach z mówieniem, poprawnym wymawianiem głosek, ekspertami są logopedzi i reedukatorzy, a w domu niezastąpieni są rodzice, do których należy obowiązek regularnego wykonywania ćwiczeń wraz z dzieckiem, odrabiania lekcji, podnoszenia jego aspiracji edukacyjnych i osobowościowych, wspierania w chwilach zniechęcenia. Ważne, by dziecko wiedziało, iż przyczyną jego problemów w czytaniu i pisaniu jest konkretna choroba, przypadłość, z której niedługo się wyleczy, a nie jego niski poziom intelektu.

Matczak A., 2003, „Zarys psychologii rozwoju- podręcznik dla nauczycieli”. Warszawa, wyd, ŻAK

Sperling A.P. (1995), „Psychologia”, Poznań, Wyd. Zysk i S-ka

Pomykało W. (1993), „Encyklopedia pedagogiczna”, Warszawa, Wyd. Fundacja INNOWACJA

Pawlus M. (2002), „Encyklopedia RODZICE i DZIECI”, Bielsko Biała, Wyd. „Park”.

Pawlus M. (2002), „Encyklopedia RODZICE i DZIECI”, Bielsko Biała, Wyd. „Park”.

Pomykało W. (1993), „Encyklopedia pedagogiczna”, Warszawa, Wyd. Fundacja INNOWACJA

Carson R.C., Butcher J.N., Mineka S. (2005), “Psychologia zaburzeń”, Gdańsk, Wyd. GWP

Polecamy również  Lepszy wzrok bez okularów? oraz Moje dziecko słabo czyta i pisze

 

 

 

 
Pomóż się nam rozwijać. Podziel się tym artykułem na Facebooku:
zostaw komentarz
Twoje imię lub nick
CAPTCHA Image Przeładuj
Przepisz kod z obrazka
Twój komentarz Wyślij komentarz
komentarze
anemone
2010-09-07 21:50:34
No właśnie do tych problemów trzeba podchodzić indywidualnie. Można wspierać dziecko już wcześniej ucząc go poprzez zabawę w domu, a potem odpowiednio dobrać wyprawkę.Przydatne są produkty ergonomiczne- np. ergonomiczne pióra, ołówki

Joanna
2011-09-06 09:08:31
Często największym problemem dziecka są sami rodzice, którzy dowartościowują się jego sukcesami i chcą aby potrafiło rzeczy na które jest jeszcze za młode. Istnieje jakiś pęd, żeby wszystko umieć coraz wcześniej a nie sprzyja to zdrowemu rozwojowi. Polecam, niezbyt aktualny artykuł, jednak rzucający pewne światło na wymienione wyżej problemy. http://rodzic.blogspot.com/2011/08/twoje-dziecko-nie-powinno-czytac.html

Rafał
2013-09-25 10:13:00
Polecam ołówki Twist\'n Write których ergonomiczny kształt wymusza prawidłowy uchwyt i odciąża rączkę dziecka sprawiając że pisanie staje się komfortowe i przyjemne. Wiecej informacji na www.penagain.com.pl

W każdy czwartek wysyłamy najświeższe wiadomości
o imprezach dla dzieci, pomysłach na zabawy i konkursach
z atrakcyjnymi nagrodami. Wśród czytelników losujemy bezpłatne zaproszenia! Zapisz się - to nic nie kosztuje!
wybierz region: 
wpisz email:
akceptuję politykę prywatności
zobacz, jak wygląda newsletter

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

zapisz się na newsletter


Proste Życie w 21 dni
Konkursy
Konkurs z audiobookami Astrid Lindgren Konkurs z audiobookami Astrid Lindgren

Na horyzoncie widać już rok szkolny, ale my proponujemy zostać jeszcze jakiś czas w wakacyjnych klimatach. Bo czyż może być coś bardziej nam bliskiego niż wakacje spędzone na malowniczej wyspie, w tajemniczym domu, w okolicy pełnej zwierząt i magicznych zakątków? Czy istnieje coś bardziej beztroskiego, niż słodkie leniuchowanie w słońcu, pływanie od wysepki do wysepki, łowienie ryb, by je później usmażyć w ognisku? A na deser poziomki. Tak właśnie smakują wakacje na Saltkråkan.

wszystkie
Czytelnia
Jak nie przepłacać za podręczniki?

Zbliża się początek roku szkolnego i czas pomyśleć o zakupie szkolnej wyprawki. Dużą jej część stanowią podręczniki – kupując je rozważnie można sporo zaoszczędzić. Jest na to kilka sposobów! Przypominamy także o rządowym programie "Wyprawka Szkolna" i jego zasadach.

Jesiennie i jabłkowo

Z czym kojarzą Wam się jabłka? Z szarlotką? Z sokiem? Robaczkiem w zielonym kubraczku ("..i ojciec i matka jadali wciąż jabłka...?") A może z władzą królewską? Złota Polska Jesień i piękne, pachnące i soczyste jabłka... Zachęcamy byście korzystali z darów Pani Jesieni, bo to najlepszy moment. Zapraszamy do działu jesiennych smakołyków - znajdziecie tam ciekawe przepisy na jabłkowe witaminki dla małych niejadków.

Odbierz prezent od Miasta Dzieci!
Zakupy
dodaj produkt
Oferujemy produkty stymulujące zmysł dotyku i nie tylko. Sprawdź!
Internetowe warsztaty dla zestresowanych Mam
W naszej ofercie znajdą Państwo zabawki, które łączą zabawę z nauką. Polecamy!
Masz dość zmartwień, problemów i stresu? Te warsztaty internetowe uproszczą Ci życie
 
KALENDARZ WYDARZEŃ
wrzesień 
dzisiaj
Pn Wt śr Cz Pt So Nd
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     
nasi eksperci
Wojciech Eichelberger
Psycholog, psychoterapeuta, współtwórca Instytutu Psychoimmunologii
Aneta Strelau
Dietetyk kliniczny z wieloletnim doświadczeniem
zadaj pytanie