OPTO-DYSLEKSJA grasuje wśród dzieci

A reszta miała kłopot z widzeniem świata w odpowiednich barwach i z odpowiednią ostrością... Ale okulary na ich zaburzenia nic nie pomogą. Co zatem z tymi dziećmi...?

Skąd problem?

Okazuje się, że nasza rozwinięta cywilizacja produkuje na ogromną skalę zaburzenia widzenia. Zaburzenia i wady! Wady są chorobą, taką jak nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm, jaskra, a zaburzenia dotyczą pracy mięśni akomodacyjnych i mięśni poruszających gałką oczną.  

Jak działa cywilizacja..?

Podstępnie! Nasze oczy przystosowane do patrzenia w dal, wypatrywania zwierzyny, obserwacji okolicy...  - nie robią tego. Zaawansowana technologia produkuje komputery, telewizory, telefony komórkowe, konsole do gier, przeróżne małe gadżety... Nasza potrzeba szybkiej i efektywnej edukacji zmusza nas byśmy zaganiali do książek, puzzli, kolorowanek coraz młodsze dzieci... Pośpiech z jakim żyjemy zamyka nas w murach domów, przedszkoli, pracy, w samochodach, tramwajach i autobusach... Nie mamy czasu na długie(!) spacery, nie mamy czasu, by spoglądać w dal, by uprawiać ruch na świeżym powietrzu... A nasze oczy ukształtowane tysiące lat temu potrzebują do sprawnego widzenia dużej dawki odpoczynku. Osiągnąć mogą go jedynie patrząc w dal, bo właśnie wtedy mięśnie oczu nie pracują, mają siestę.

Co się dzieje gdy mięśnie akomodujące, odpowiedzialne za prawidłowe widzenie przedmiotów położonych i daleko i blisko, są przemęczone, wręcz sztywne z wysiłku...?

Obraz który wraz z promieniami światła pada na siatkówkę oka jest rozmazany, nie ostry. Czasami pulsuje, rozdwaja się lub przemieszcza. Co wtedy robi mózg, który musi zanalizować taki obraz? Kombinuje. Jak mięśnie akomodacyjne sobie nie radzą, to może zmobilizować mięśnie sterujące gałką oczną... I co..? I mamy zeza. Na początek ukrytego, bo przecież nic nie powstaje tak nagle, każda zmiana to proces. A co się dzieje jak mięśnie są notorycznie przemęczone? Oczy łzawią, boli głowa, czujemy duży dyskomfort.

A co się dzieje jeśli problemy zaburzeń akomodacyjnych dopadną dziecko w zerówce?

Po pierwsze dziecko o tym nie wie! Nie wie, że inni patrząc na ten sam rysunek, w tym samym czasie widzą go inaczej. Nie wie, że literka A wygląda zawsze tak samo... Bo przecież u niego obraz jest niestabilny, więc pewnie wszyscy tak widzą, raz lepiej raz gorzej... Tylko czemu ono jedno nie umie jeszcze czytać?! Czemu ono jedno słabo pisze?! Pewnie jest głupie. Albo leniwe, przecież tak mówi mama, i biedna już nie ma siły do swej pociechy. Tyle razy mówiła staraj się, ćwicz, nie leń się, twoi koledzy już całą książeczkę szlaczkami zarysowali, a ty...? Ale jak tu się starać i chcieć jak liter nie widać?

Drodzy Państwo OPTO-DYSLEKSJA podstępnie szerzy się już wśród przedszkolaków. Dzieci mają kłopoty z pisaniem i czytaniem, stają się agresywne lub nadmiernie nieśmiałe. A przyczyną być może są przemęczone mięśnie akomodujące, a nie czyhająca w zanadrzu dysleksja.

Powiecie zapewne, że chodzicie z dziećmi na okresowe badania przesiewowe, byliście też u okulisty i wszystko z oczami waszego dziecka było w porządku. Niestety okazuje się, że badania przesiewowe nie wykrywają zaburzeń akomodacji i widzenia obuocznego, gorzej często nie wykrywają też wad wzroku – bo np. nie przeprowadza się badań oczu na bliż. Okuliści w swych gabinetach najczęściej (oczywiście nie zawsze) nie sprawdzają akomodacji, bo pochłania ich szukanie chorób, a zaburzenia mięśni oka traktują jak błahostkę. A przecież jeśli dziecko nie widzi prawidłowo, bo ma zesztywniałe i przemęczone mięśnie, to nie można tego lekceważyć!

Rehabilitacja zaburzeń

Kolejnym kłopotem jest usuwanie zaburzeń. Jest ono możliwe i nie trzeba nosić okularów, nie potrzeba też poddawać się bolesnym zabiegom... Wystarczy poddać się rehabilitacji, ćwiczeniom w gabinetach okulistycznych bądź optometrycznych (u specjalisty optometrysty). Wiec gdzie ukrywa się ale...? Niestety specjalistów walczących z zaburzniami akomodacji i widzenia obuocznego, jak na lekarstwo.

Dlatego podstawą jest profilaktyka i uparte szukanie pomocy fachowca.

SPRAWDŹ CZY TO OPTO – DYSLEKSJA

OPTO-DYSLEKSJA to termin który powstał podczas realizacji zadań akcji „Zabierz dyslektyka do optyka-optometrysty lub okulisty”. Akcję patronatem honorowym objęło Ministerstwo Zdrowia. Organizatorami są: portal dla rodziców www.miastodzieci.pl araz Fundacja Akademia Młodych.

OPTO-DYSLEKSJA to zespół specyficznych trudności w nauce pisania i czytania, objawiających się jak dysleksja, a wynikających z zaburzeń widzenia, takich jak nieprawidłowa akomodacja oka i zaburzone widzenie obuoczne (inaczej nieprawidłowa konwergencja) lub źle zdiagnozowanych wad wzroku.

JAK SPRAWDZIĆ, CZY DZIECKO MA ZABURZENIA AKOMODACJI OKA LUB ZABURZENIA WIDZENIA OBUOCZNEGO?

„Domowe sposoby” badań przesiewowych:

1. Czytanie z bliska i daleka na zmianę

- Należy poprosić by dziecko przeczytało niewielki fragment tekstu w książce (ok. dwóch linijek) następnie prosimy by spojrzało na napis wielkości ok. dwóch, trzech centymetrów znajdujący się na plakacie, tablicy w pewnej odległości od dziecka (takiej która zapewnia zdrowemu oku bardzo dobrą widoczność tego tekstu i jest nie mniejsza niż ok. 2 m, idealną sytuacją by było gdyby dziecko mogło czytać większy tekst z odległości 6 metrów) i przeczytało go głośno.  
- Czynność powtarzamy trzy cztery razy.  
- Za każdym razem pytając dziecko czy tekst który czyta widzi tak samo jak wcześniej, czy może coś się zmieniło? Pamiętajmy by nie sugerować dziecku, że tekst będzie się rozmywał, pulsował, tracił ostrość... Warto natomiast powiedzieć dziecku, że jego oczy podczas tego ćwiczenia mogą (ale nie muszą) się męczyć i tekst może być widziany w różny sposób. W jaki dziecko określi nam samo... Jeśli się tak stanie to prosimy by powiedziało co się dzieje, JAK JEMU SIĘ WYDAJE. Ważne jest tu to słowo „wydaje” dlatego, że dziecko nie umie dokładnie powiedzieć co się dzieje z jego wzrokiem, ono ma tylko pewne wrażenia wzrokowe. Jeśli się mocno skoncentruje to będzie prawdopodobnie w stanie poprawić ostrość swego widzenia na kilka chwil potrzebnych do wykonania ćwiczenia. A w tym ćwiczeniu chodzi o to, by sprawdzić jak funkcjonują oczy, gdy dziecko jest rozluźnione i nie stara się za wszelką cenę zobaczyć tekstu który mu pokazujemy. Wielokrotne patrzenie w dal i bliż na zmianę - zmusza mięśnie akomodujące do pracy. Jeśli są one słabe, przemęczone, czy w spaźmie akomodacyjnym (skurczu) to czytany przez dziecko tekst z czasem będzie tracił ostrość, tło może żółknąć, głowa zacząć boleć, dziecko zacznie wpatrywać się mocniej w tekst, mrużyć oczy, przechylać głowę, czytać z coraz większym trudem, coraz wolniej itp.

2. Obserwujemy długopis.

- Biorąc do ręki długopis lub ołówek ustawiamy go w odległości ok. 1 m na wysokości nosa dziecka i następnie POWOLI przesuwamy go w kierunku czubka nosa.
- Prosimy dziecko by patrzyło cały czas na czubek długopisu i żeby starało się cały czas bardzo dobrze go widzieć
- Przesuwając długopis bacznie obserwujemy oczy dziecka – im bliżej nosa będzie znajdował się długopis tym bardziej oczy będą się schodziły do środka. Jeśli dziecko ma zaburzone widzenie obuoczne to oczy nie będą pracowały tak samo, może zdarzyć się że jedno z nich na króciutką chwile ucieknie w bok. Dominujące oko przejmie dowodzeni i będzie starało się utrzymać ostry obraz czubka długopisu. Oczy mogą też zacząć poruszać się skokowo... to tez nie jest prawidłowa reakcja.

PAMIĘTAJCIE Państwo jednak, że te ćwiczenia nie są badaniami, one mogą ale nie muszą wykazać, że są jakieś nieprawidłowości w widzeniu. Jakie są i jaki jest ich stopień może określić tylko specjalista – optometrysta, ortoptystka (widzenie obuoczne) lub okulista.

Kamila Waleszkiewicz
Redaktor naczelna Miasta Dzieci
Oraz koordynator akcji „Zabierz dyslektyka do optyka-optometrysty lub okulisty”

kamila@miastodzieci.pl  

Ilustracja do "Bajki dla opto-dyslektyków": Barbara Kuropiejska-Przybyszewska.

Więcej o opto-dysleksji i akcji w dziale artykułów "Zabierz dyslektyka do optyka-optometrysty lub okulisty"

Partnerzy akcji