Komunikacja w wieku niemowlęcym

Wszystkich nas zastanawia kiedy dziecko zaczyna podejmować pierwsze próby komunikacji. Okazuje się, że stosunkowo wcześnie – proces opanowania języka zaczyna się już podczas życia płodowego!

Wewnątrz macicy dziecko jest wrażliwe na głos matki i odgłosy płynące z otoczenia, gdyż już w 12 tygodniu ciąży słuch malucha jest dostatecznie rozwinięty. Zaczyna reagować na rytmiczne właściwości mowy, poznaje melodię i rytm języka, co objawia się w postaci zmian rytmu serca i kopania. Natomiast od urodzenia koduje dźwięki i rytm wypowiedzi.

Mamo! Patrzę na Ciebie!:)

Już podczas 2-3 tygodnia życia można przyciągnąć i utrzymać chwilową uwagę dziecka poprzez zmianę rytmu mówienia i mimiki twarzy. Rodzice współnie z maluszkiem uczą się komunikacji poprzez dotykanie, mówienie, przytulanie. Zaczyna się pewien “dialog”, gdyż dziecko potrafi już wyrazić swoje potrzeby płaczem, grymasem, uśmiechem.

Niemowlę zaczyna częściowo zdawać sobie sprawę z wydawanych przez siebie odgłosów w 2 miesiącu życia. Można zaobserwować, że wydawane przez dziecko głośne dźwięki zaczynają mu sprawiać przyjemność.

Mamo! Cieszysz się? Ja też jestem szczęśliwy! Jeśli się smucisz, smucę się razem z Tobą!

 

W okolicach 3 miesiąca życia potrafi już wyczuć emocje mamy i odczuwać je razem z nią. Natomiast z nadejściem 5 miesiąca rozpoczyna zabawę umiejętnościami, które do tej pory zobyło. Większość z zachowań jest już celowa – próbuje płakać żeby zwrócić na siebie uwagę i przywołać mamę.

“Mamo przecież powinnaś się teraz ze mną bawić!” – mama nie przychodzi? Zapłaczę jeszcze raz! “Ooo jesteś! Super! Teraz jestem szczęśliwy, możesz się ze mną pobawić” 🙂 Maluszek powoli zaczyna zdawać sobie sprawę, że konkretne zachowanie wywołuje dany skutek. Celowy kaszel, kichanie? Oczywiście! A wszystko po to , by zwrócić na siebie naszą uwagę! Przecież jesteśmy o wiele ciekawsi od tych wszystkich zabawek, które leżą naokoło.
Dziecko powoli uczy się eksperymentować z głoskami “ta-ta- ta” i “ma-ma-ma”, stopniowo będą się także pojawiać sylaby określające innych członków rodziny. Nauka ta będzie trwać dłuższy czas, ponieważ nawet w 7-8 miesiącu życia, kiedy to pięknie wyśpiewuje te sylaby o poranku, nie zawsze potrafi dopasować je do konkretnej osoby czy sytuacji.

W okolicach 1 roku życia mowa bierna (rozumienie) jest coraz bardziej wyraźna.

Dziecko zrozumie i wykona proste polecenie typu – “pokaż kotka”, “daj piłkę”. Potrafi także wypowiedzieć kilka słów, które używane są znaczeniowo- m.in. “mama”, “tata”, “baba”, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, oraz ulubione słowo “nie” 🙂

To mama spędza najwięcej czasu z dzieckiem. Jak ważny jest emocjonalny kontakt między nimi świadczyć może fakt, że emocjonalne odrzucenie dziecka może mieć bardzo poważne skutki widoczne już w 1 r.ż. U takich dzieci możemy zaobserwować opóźnienie rozwoju ruchowego i intelektualnego, rozwoju mowy oraz kontaktów społecznych. Co z tego wynika? Bawmy się jak najwięcej z naszymi dziećmi, znajdźmy dla nich czas. To co zaczniemy wypracowywać teraz zaprocentuje w przyszłości! 🙂

Brazelton T. B., Sparrow J. D., Rozwój dziecka, GWP, Sopot 2013.
Cytowska B., Winczura B., Wczesna Interwencja i Wspomaganie Rozwoju Małego Dziecka, Impuls, Kraków 2013.
Kaczmarek L., Kształtowanie się mowy dziecka, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Poznań 1953.

Marta Marzec

Marta Marzec

Pedagog i logopeda o specjalności wczesnej interwencji logopedycznej. Zajęcia terapeutyczne prowadzi w formie zabawy aby zachęcić najmłodszych do trudnych i żmudnych ćwiczeń, a także by przekazywane treści dostosowane były do ich indywidualnych potrzeb. W wolnej chwili - czyta książki i biega. Pracuje w przedszkolu na terenie Gdyni oraz prowadzi prywatną praktykę we własnej firmie Logat