Ochrona środowiska


Zimowe dokarmianie ptaków

Czy trzeba dokarmiać ptaki zimujące? Zdania na ten temat są podzielone. Jedni uważają, że jest to absolutnie niepotrzebne, ponieważ ptaki doskonale dają sobie radę same, a dokarmiając, tylko je uzależniamy od podawanego przez człowieka pożywienia. Inni natomiast twierdzą, że powinniśmy to robić, by pomóc im przetrwać zimę. Jedno jest jednak pewne, a mianowicie to, że dokarmiać trzeba z głową. Nie można tego robić byle gdzie i byle jak, a przede wszystkim nie podawać ptakom do jedzenia byle czego.

Mewa Srebrzysta, Ciekawostki o polskich ptakach

To spojrzenie mówi samo za siebie!

Mewy mają prosty przepis na sukces: chwycić w dziób wszystko, co chociaż trochę przypomina jedzenie i połknąć tak szybko, jak się da. Wiedzą, że nie mają czasu do stracenia, bo według tego samego klucza postępują wszystkie tzw. duże mewy. Takie jak Mewa Srebrzysta: około 70cm długości i ponad 1,5m rozpiętości skrzydeł. (I przy tych wymiarach wciąż znacznie mniejsza od Mewy Siodłatej!). Niegdyś nieodmiennie morskie ptaki – dzisiaj coraz częściej w głębi lądu.

Łyska, Ciekawostki o polskich ptakach

Łupkowo-czarna, z charakterystyczną łysiną na czole – stąd nazwa.
Gdy widzimy ją na stawie, zwykliśmy nazywać ją kaczką.
Tymczasem, analizując więzy krwi, okaże się, że znacznie bliżej jej do długonogiego Żurawia. A że wygląda i zachowuje się jak kaczka – nic dziwnego. Z kaczkami dzieli podobne środowisko życia i to ono właśnie kształtuje wszystkie organizmy.

Łabędź. Ciekawostki o polskich ptakach

Tak jak my – ptaki w większości są bardzo społeczne. Tak jak u nas – podstawa to rodzina! Aż 90% wszystkich gatunków łączy się w pary na krótszy lub dłuższy czas. Niektóre na całe życie. U ssaków ta proporcja jest dokładnie odwrotna.

Ale – raz jeszcze, tak jak u nas – życie w parze bynajmniej nie zawsze oznacza, że nie ma (współ)życia poza nią. Dotyczy to zarówno tych, którzy wiążą się tylko na jeden sezon, jak i tych, co pozostają w jednym związku wiele lat lub „dopóki ich śmierć nie rozłączy”.

Kuropatwa, Ciekawostki o polskich ptakach

Przede wszystkim skromna.
I lekceważona.

Po latach ciągłej eksploatacji sprowadzona do roli potrawki. Łatwej zdobyczy myśliwych, kłusowników czy przygodnych chłopów. Najczęściej kojarzymy ją martwą, gdy jej głowa bezwiednie zwisa ze szczęk jakiegoś wyżła.

Kulik, Ciekawostki o polskich ptakach

Głos z powieści Jane Austen.

Charakterystyczne, piękne flety słyszymy w każdej ekranizacji. Towarzyszą Pannom Bennet, Fanny Price, Emmie oraz wszystkim innym bohaterom. Dzisiaj wciąż trudno wyobrazić sobie współczesny, brytyjski film, którego akcja toczy się na pięknej angielskiej wsi bez głosu Kulików w tle.

Kukułka, Ciekawostki o polskich ptakach

Kukułkę zna każdy. Każdy wie, co robi i jak się odzywa. Prawdziwy ptak-symbol.

Ale tylko nieliczni ją widzieli. Nic dziwnego!

Podrzucając swoje jaja do gniazd innych ptaków, Kukułka wybrała sobie bardzo ryzykowny sposób na życie i wie, że inni jej za to nie lubią.

Ciągle się więc ukrywa – na wszelki wypadek przed wszystkimi.

Ciągle się też spieszy – jakby nie mogła usiedzieć na miejscu, a konkretnie na gałęzi… Zresztą, nie ma wyboru – bo jak tylko zostanie zauważona, wszystkie ptaki z sąsiedztwa zgodnie rzucą się na nią i przepędzą…

Gęsiówka (Gęś) Egipska, Ciekawostki o polskich ptakach

Najświętszy ptak starożytnych Egipcjan.

Kolorowa jak kaczka, a żyje jak gęś: skubie trawę i łączy się w pary na całe życie. A może żyć długo – nawet 25 lat. Para wspólnie buduje gniazdo i opiekuje się młodymi. Łączą ją silne więzi. I tu, w dużym uproszczeniu, większość podobieństw się kończy. Bo typowa dla gęsi zaborczość w relacjach partnerskich u Gęsi Egipskich osiąga stany ekstremalne. Ptaki te mają też wyjątkowo silne poczucie terytorializmu.

Gęgawa (Gęś), Ciekawostki o polskich ptakach

Wielka Poruszycielka.
Początek Wszechświata.
Najbardziej szara z szarych.
Najbardziej boska z boskich.
Jej Wysokość Gęś!

Żaden inny ptak, ani jakiekolwiek inne stworzenie, nie było tak ważne i czczone wśród tak wielu ludów i kultur na całej Ziemi. Starożytni Egipcjanie i Hindusi, Słowianie i Germanie, Ludy Syberii, Innuici i Indianie – dosłownie wszędzie, gdzie pojawiały się gęsi, ludzie widzieli
w nich ucieleśnienie bogów lub ich posłańców. Ich krzyk poruszył Wszechświat do życia. Wielka Pra-Gęś zniosła Złote Jajo – wspaniałe jak Słońce, a z niego wyszedł Stwórca… I tak oto wszyscy, razem z całym Ziemskim Stworzeniem (Bioróżnorodnością!), jesteśmy od Gęsi.

Edredon, Ciekawostki o polskich ptakach

Pióra. Cud ewolucji zbudowany z keratyny – tej samej substancji, co nasze włosy i paznokcie!

Grzeją lub chłodzą. Chronią przed wilgocią – a niektóre zatrzymują wodę niczym gąbka. Są najbardziej ekstrawagancką ozdobą lub zapewniają doskonały kamuflaż. Cudownie lekkie – jednocześnie wszystkie razem nawet 2-3 razy cięższe od szkieletu ptaka, którego okrywają. Ptak pozbawiony piór okazuje się zaskakująco… mały! Pióra nadają mu kształt i złudzenie wielkości. One też zapewniły ptakom niepodzielne panowanie na niebie i są ich wyłącznym znakiem rozpoznawczym. Bo wszystko inne gdzieś już było: latają owady i nietoperze, gniazda budują chociażby nasze Wiewiórki, jaja znosi wiele gadów, a nawet dwa gatunki ssaków… Pióra – mają tylko ptaki!

Dzięcioł Czarny. Ciekawostki o polskich ptakach

Z dzięciołem lepiej nie zadzierać!
Z Czarnym tym bardziej. W końcu to największy z naszych dzięciołów.

Wiedzą o tym wszyscy w lesie. Doszło do tego, że nawet rodzice czują respekt przed swoją dorastającą młodzieżą, która wciąż jeszcze nie jest świadoma siły swoich dziobów.

A te – wkrótce będą jednocześnie młotkami, klinami, dłutami, lewarkami, heblami…
Albo, w razie potrzeby, precyzyjnymi pincetami. Będą bębnić w drzewo (a czasami parapet!)
z prędkością 15-20 uderzeń na sekundę. Ów werbel będzie się niósł w promieniu 3km!

Wpływ zwierząt na człowieka

Zwierzęta są nieodłącznym towarzyszem człowieka. Większość z nas ma swojego ulubieńca lub marzy, że kiedyś będzie miało psa, kota lub kanarka. Oczywiście bywają osoby zakochane w wężach, szczurach, świnkach wietnamskich czy małpach – gusta bywają różne!

Dudek. Ciekawostki o polskich ptakach

Kolejny ptak legenda. Bo któż nie słyszał o Dudku – i jego czubku?
A ten kto go zobaczył – po prostu nie mógł go nie pokochać.

Bo jak oprzeć się wrażliwcowi, który na każde zdarzenie lub najmniejsze emocje reaguje rozkładając lub składając swój kolorowy czubek?

Dubelt. Ciekawostki o polskich ptakach

W kilku miejscach w Polsce, tam gdzie jeszcze zostało trochę bagien i mokradeł, każdej wiosny, o zmroku rozpoczyna się niezwykły turniej.
Słychać cichutkie klekotanie i jakby zduszony szczebiot. Widać (do czasu) podskakujące w podnieceniu ptaki, które przybierają najdziwaczniejsze pozy – jakby chciały stanąć na baczność i zasalutować, machają skrzydłami…
To Dubelty przeżywają swoje krótkie chwile uniesienia pośród bagiennych uroczysk.

Drop. Ciekawostki o polskich ptakach

Ogromne ptaszysko. Największy w Europie. Jeden z najcięższych, latających ptaków na świecie. Wysokie na metr i więcej, niektóre samce ważą ponad 20kg i rozpościerają swoje skrzydła na blisko 2,5m. Mimo to potrzebują zaledwie kilku kroków rozbiegu, aby wznieść się w powietrze. Tam – majestatyczne – lecą zaskakująco szybko, prosto, wytrwale. Ale na podniebne manewry raczej nie mogą sobie pozwolić.

Czapla Siwa. Ciekawostki o polskich ptakach

Bezruch posągu, tajemnicza sylwetka albo bezszelestny lot i głos,
który mógłby obudzić umarłych…
Jeśli któregoś dnia zobaczymy na niebie coś, co będzie wyglądało
i odzywało się jak istota z najdalszej przeszłości Ziemi – to będzie Czapla Siwa. Spotkanie z nią, to jak podróż w czasie.

Czajka. Ciekawostki o polskich ptakach

Z daleka czarno-biała. Z bliska ciemnozielona. Mieni się złotem i purpurami.

Z daleka zadziwia niezwykłymi powietrznymi akrobacjami – kręci beczki, pikuje, koziołkuje, hałasuje. Z bliska czaruje wielkimi, dobrymi oczami i filuternym czubkiem targanym na wietrze. Do tego porusza się, jakby tańczyła.

Nur czarnoszyi. Ciekawostki o polskich ptakach

Ptak zjawisko!

Jego widok przyprawia o dreszcze i pozostaje pod powiekami na tygodnie i miesiące. Burzy krew i budzi najbardziej pierwotne instynkty. Jego wołanie przyprawia o dreszcze. Mocne. Magnetyczne. Różne od wszystkiego, co do tej pory słyszeliśmy. Niesie się szerokim echem po wodzie i przyciąga niczym mityczny śpiew syren. Łączy z najbardziej pierwotnymi żywiołami Ziemi.

Ohar. Ciekawostki o polskich ptakach

Zdecydowanie jeden z najprzystojniejszych naszych ptaków.

Silne kontrasty i ostry rysunek doskonale oddają jego charakter – przynajmniej w okresie wiosennej, hormonalnej burzy. Wówczas z pięknych Oharów wychodzi również to, co w nich nie najładniejsze – awanturnictwo i skłonność do bójek… Aż pióra lecą. I chociaż najczęściej walczą oni – to prowokują one!

Perkoz Rdzawoszyi. Ciekawostki o polskich ptakach

Tak jak wszystkie perkozy: może latać – chociaż niechętnie.

Nie może chodzić. No bo jak utrzymać równowagę, gdy nogi, zamiast jak u wszystkich normalnych ptaków wyrosnąć pośrodku tułowia, pojawiają się dopiero gdzieś na jego peryferiach. Do tego jakby nieproporcjonalnie długie palce stóp, obwiedzione płatkami skóry. Dlatego perkoz na lądzie – o ile zwodniczy los go tam zawiedzie – albo będzie leżeć na brzuchu, albo będzie udawać pingwina, opierając się na kostkach i kuprze.

Płaskonos. Ciekawostki o polskich ptakach

Płaskonos to typowa kaczka (na zdjęciu kaczor w szacie godowej), tyle, że z ogromnym dziobem, który służy mu za cedzak. Tym cedzakiem filtruje wodę, która pośród jego ulubionych płytkich bagien i rozlewisk jest pożywna jak bogata zupa.

Gdyby nie drapieżniki i myśliwi, życie kaczek mogłoby być całkiem przyjemne…

Płomykówka. Ciekawostki o polskich ptakach

Niektórzy mają serce na dłoni – Płomykówka na twarzy.

Atłasowa suknia: morelowo-ruda, oprószona niebieską szarością, obsypana kryształem
oraz czarnymi i białymi perłami.

Piękna zjawa – ukazuje się od zmierzchu do świtu. Czasami i wyjątkowo – pośród szarego, jesiennego lub zimowego dnia. Niespieszna, jakby zawieszona w powietrzu… Zawsze ku zadziwieniu tych, którzy mieli szczęście ją zobaczyć.