Ile powinno pić dziecko? Wszystko o odwodnieniu

Woda jest niezbędna dla życia, a utrzymanie właściwego stanu nawodnienia jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania fizycznego i psychicznego naszego malca. Ciało ludzkie składa się przede wszystkim z wody. Jej zawartość zmniejsza się wraz z wiekiem – od około 75% u dzieci do koło 60% u dorosłych.

Bez spożywania jedzenia możemy przeżyć nawet 50 dni, natomiast bez uzupełnienia wody tylko przez kilka. Nieustannie nasz organizm traci wodę poprzez skórę i wraz z oddechem – nawet do 700 ml dziennie. Dlatego nasz organizm potrzebuje dostarczenia około 2,5 litra wody dziennie. Natomiast wzrost temperatury i wysiłek fizyczny zwiększają utratę wody oraz zapotrzebowanie na nią. Podczas choroby przebiegającej z gorączką lub biegunki również znacznie zwiększa się utrata wody z organizmu.

Odwodnienie

 

Odwodnienie może powodować wystąpienie bólów głowy, wystąpienie uczucia zmęczenia i zmniejszenie zdolności koncentracji uwagi. Dzieci w większym niż dorośli stopniu tracą wodę poprzez skórę i oddychanie. Jest to jeden z mechanizmów utrzymywania prawidłowej ciepłoty ciała. Dlatego tak ważne jest zadbanie, aby małe dzieci piły wystarczające ilości płynów w czasie upałów. Maluch powinien wypijać co najmniej litr płynów dziennie. Jeżeli niemowlę jest karmione tylko piersią – nie ma potrzeby dopajania go wodą czy innymi napojami. Wystarczy, że odpowiednio często będzie przystawiany do piersi. Jeżeli dziecko karmione jest piersią i innymi pokarmami, warto wprowadzić wtedy do diety odpowiednie do wieku dziecka napoje. Zapotrzebowanie na napoje wzrasta, gdy nasz maluszek zaczyna  raczkować, chodzić czy biegać. Wtedy powinnyśmy kontrolować, ile maluch wypił i czy nie trzeba podać mu dodatkowego kubka z piciem. Według zaleceń żywieniowych powinno to być 100 ml na każdy z pierwszych dziesięciu kilogramów ciała, 50 ml na każdy z kolejnych dziesięciu i 20 ml na każdy kilogram powyżej 20 kg. Pięciolatek ważący 25 kg powinien dziennie dostawać około 1,6 litra. Na te ilość składa się zarówno woda znajdująca się w zupie czy owocach, jak i wszystko to, co dziecko dostaje do picia.


Oznaki odwodnienia:

·        zwiększone  pragnienie

Jest pierwszym objawem występującym przy odwodnieniu. Nie zawsze się ono pojawia, bo zdarza się, że np. przy wymiotach lub gorączce maluch nie chce pić. Dlatego sygnałem, który powinie nas zaniepokoić jest fakt, że maluch nie pił od kilku godzin – im młodszy maluch, tym ten czas powinien być krótszy. Maluch rzadziej siusia, a jego mocz ma kolor ciemnożółty.

·        zapadnietę oczy,

·        spieczone usta, suchy język,

·        zmiana zachowania – maluch jest senny, nie chce się bawić, może być także bardzo marudny, płaczliwy,

·        zaprzestanie oddawania moczu (suche pieluchy),

·        ciemnożółta barwa moczu,

·        brak łez w trakcie płaczu,

·        zapadnięte ciemiączko,

·        zmniejszona sprężystość skóry.

Gdy odwodnienie jest bardzo poważne, staje się widoczne również na skórze. Po uszczypnięciu jej na brzuszku pozostaje fałdka, która bardzo wolno znika.

U dzieci bardzo ważne jest kontrolowanie, jak dużo i jak często piją. Ich ośrodek pragnienia nie jest jeszcze dojrzały, jak u osoby dorosłej. Dodatkowo dzieci są zazwyczaj bardziej aktywnie fizycznie, dlatego trzeba regularnie podawać im wodę, gorące i zimne napoje orzeźwiające, aby utrzymywać właściwe nawodnienie. Jest to szczególnie istotne w ciepłych, letnich miesiącach, kiedy, tak jak u osób dorosłych, ich ciała również się pocą. Dzieci zwłaszcza poniżej 4 roku życia są bardziej narażone na odwodnienie, gdyż utrata płynów może nastąpić u nich bardzo szybko. Wynika to głównie z bardziej intensywnego metabolizmu maluchów, większej proporcji powierzchni ciała do objętości, mniejszej rezerwy płynowej i uzależnienia od opiekunów.

Co podawać do picia?

 

Najlepiej wodę, która jest przeznaczona dla małych dzieci. Woda taka nie powinna zawierać więcej niż 500mg/l składników mineralnych. Rozwijający się organizm naszego maluszka nie jest w stanie przyjąć więcej składników mineralnych, ponieważ niewykształcone jeszcze nerki dziecka nie są w stanie ich przefiltrować. Nie zaleca się podawania do picia napojów z substancjami barwiącymi, z sacharozą czy wód z dodatkiem naturalnych soków. Dobrą propozycją są również:

·         Mleko acydofilne – zawiera żywe kultury bakterii probiotycznych. Regularnie pite pomaga wzmocnić odporność.

·         Soki owocowe i warzywne – możesz wycisnąć je sama, np. z marchewki, jabłek albo pomarańczy lub kupić gotowe. Najlepsze są bez dodatku cukru.


Jakich napojów lepiej unikać?

 

Dzieci absolutnie nie powinny pić kolorowych napojów gazowanych. Oprócz cukru, substancji barwiących i smakowych, które same w sobie są szkodliwe, zawierają one również dwutlenek węgla, który może powodować bóle brzucha i wzdęcia.

Jeśli nie przeczytasz dokładnie etykiety, nie powinnaś „w ciemno” kupować dziecku również kolorowych napojów owocowych. Niektóre napoje tego typu mają jedynie smak owoców, który uzyskuje się dzięki zmieszaniu sztucznych polepszaczy. Proszę zwrócić również uwagę na tzw. wody smakowe. Producenci tworzą wrażenie że jest to woda źródlana o owocowym smaku, bez sztucznych barwników, więc wydaje się że jest dobra i zdrowa. Nic bardziej mylnego. W rzeczywistości jest to napój zawierający spore ilości cukru, konserwantów i sztucznych aromatów, więc takich wód należy unikać.

Aneta Strelau

Aneta Strelau

Dietetyk kliniczny z wieloletnim doświadczeniem, wspomaga osoby potrzebujące pomocy w ustaleniu zbilansowanej diety dla osób borykających się z nadwagą, niedowagą czy chorobami dieto-zależnymi. Zajmuje się również poradnictwem dla dzieci objętymi opieką specjalistycznych poradni zaburzeń neurorozwojowych na terenie Warszawy: www.strelau.pl